پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦١ - او اراده كرده تكاليف بر شما آسان گردد

تربيتى فوق‌العاده‌اى دارد و به مؤمنان صالح و دربند، اميد و نيرو و توان مى‌بخشد و در پيكار با ظالمان ستمگر، مصمّم و مقاوم و اميدوار به پيروزى مى‌سازد.

او اراده كرده تكاليف بر شما آسان گردد

در چهارمين آيه سخن از اراده تشريعى خداوند است كه در آيات قرآن كراراً به آن اشاره شده؛ يعنى اراده او در امر قانون‌گذارى احكام است، بعد از آن‌كه حكم روزه ماه رمضان را بيان مى‌كند، و بيماران و مسافران را از آن استثنا مى‌نمايد، مى‌فرمايد: «خداوند، آسايش شما را مى خواهد، نه زحمت شما را»:

يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ.

اين آيه از آياتى است كه هم تكليف ما لايطاق را نفى مى‌كند، و هم تكاليف شاق و موجب عسر و حرج را؛ و اين‌كه فخررازى در ذيل آيه گفته است دلالتى بر عموم ندارد اشتباه محض است، چرا كه الف و لام در «اليسر» و «العسر» براى جنس است، و در اينگونه مقامات دلالت بر عموم دارد.

البتّه اين قانون مانند همه قوانين ممكن است استثنائاتى داشته باشد از قبيل امر به جهاد و نظائر آن. جهاد هم در مقابل سكوت و ذلت در چنگال دشمنان يُسر است نه عُسر.

در آيه اول سوره مائده بعد از ذكر دو قسمت از احكام الهى (در زمينه پايبند بودن به هرگونه عقد و پيمان، و حليّت گوشت چهارپايان) مى‌فرمايد: انَّ اللَّهَ يَحْكُمُ ما يُريدُ: «خداوند هرچه را بخواهد (و مصلحت باشد) حكم كند»، اين‌