آرى، ابن صباغ مالكى پس از ذكر استشهاد يزيد به آيه «ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ»، سخنى را از امام زين العابدين (ع) نقل مى‌كند كه به منزله تفسير اين آيه است. گويد: على بن الحسين (ع) فرمود: «اين در حق ستمگر است نه در حق ستمديده» [٢] بنا بر اين امام (ع) استناد يزيد را از اصل ويران مى‌كند، و نا آشنايى او به فهم آيه‌هاى قرآنى را روشن مى‌گرداند.

گويند: سپس فرمان داد زنان و كودكان را آوردند و در حضورش نشاندند. پس صورت ناخوشايندى ديد و گفت: خداوند پسر مرجانه را زشت گرداند، چنانچه ميان او و شما خويشاوندى و رَحِم مى‌بود با شما اين گونه رفتار نمى‌كرد و شما را اينگونه نمى‌فرستاد. [٣]

اين نيز جاى ديگرى بود كه آثار شكست در چهره يزيد آشكار شد و چنين سخنان بى‌پايه‌اى را بر زبان آورد. قصد وى اين بود كه از زير بار مسؤوليت شانه خالى كند و آن را به گردن فاسقى مثل خودش يعنى ابن زياد بيندازد.

دو يادآورى‌

برخى مورّخان، وقوع گفت و گو ميان يزيد و امام زين العابدين (ع) و استناد به آن آيه‌هاى شريفه را در مواضع زير ياد كرده‌اند:

١. ابن قتيبه گويد: نوشته‌اند كه ابو معشر گفت: محمد بن حسين بن على [٤] برايم حديث كرد و گفت: ما كه دوازده پسر بسته به زنجير بوديم و پيراهن به تن داشتيم بر يزيد وارد شديم. يزيد گفت: آيا وعده‌هاى بندگان عراق را باور كرديد؟ من از آمدن ابا عبدالله هنگام آمدنش و از كشتن وى هنگام كشته شدنش خبر نداشتم. پس على بن الحسين (ع) فرمود:

«ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ» [٥]

[١] . تفسير قمى، ج ٢، ص ٣٥٢؛ بحارالانوار، ج ٤٥، ص ١٦٨، ح ١٤.

[٢] . الفصول المهمّة، ص ١٩٥.

[٣] . ر. ك: تاريخ الطبرى، ج ٤، ص ٣٥٢؛ البداية والنهاية، ج ٨، ص ١٩٦؛ اعلام الورى، ص ٢٤٩.

[٤] . گويا در اين جا كلمه على افتاده است و درست آن محمد بن على بن الحسين بن على مى‌باشد و بر امام‌باقر (ع)، كه در مجلس يزيد حضور داشت، تطبيق مى‌كند.

[٥] . هيچ مصيبتى (ناخواسته) در زمين و نه در وجود شما روى نمى‌دهد مگر اينكه همه آنها قبل از آنكه‌زمين را بيافرينيم در لوح محفوظ ثبت است؛ و اين امر براى خدا آسان است. تا بر آنچه از دستتان مى‌رود اندوهگين نباشيد و بدانچه به دستتان مى‌آيد شادمانى نكنيد؛ و خداوند هيچ متكبر خود ستاينده‌اى را دوست ندارد. (حديد (٥٧)، آيه ٢٢- ٢٣).