با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٦ - گفت و گوى امام سجاد(ع) با يزيد

نه در زمين و نه در نَفْسهاى شما (به شما) نرسد، مگر آنكه پيش از آنكه آن را پديد آوريم، در كتابى است. اين (كار) بر خدا آسان است).

يزيد به پسرش، خالد، گفت: پسرم، جوابش را بده، خالد نفهميد كه چه بايد بگويد، پس يزيد گفت: به او بگو: «ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ [١]» [٢] (و هرگونه مصيبتى بر شما برسد، به سبب دستاورد خود شماست، و (خدا) از بسيارى در مى‌گذرد).

از اين روايت استفاده مى‌شود كه يزيد به آيه شريفه استشهاد مى‌كند، بدون آنكه امام (ع) به او پاسخ دهد. در اينجا بايد به روشنى تأمل ورزيد، چگونه اين سركش در اين مقام- به قصد مغالطه- به آيه شريفه استناد مى‌كند و امام (ع) با اين كه توان جواب دارد، اما جواب نمى‌دهد! از اين رو مى‌بينيم كه نقل مخدوش شده است.

برخى مورّخان چيزى درباره پاسخ يزيد به كلام امام (ع) ننوشته‌اند؛ مانند آنچه ابن جوزى در المنتظم [٣] آورده، و اين بهتر است.

چه خوب گفته است ابو الفرج اصفهانى در اين مقام: سپس يزيد- لعنه الله- على بن الحسين (ع) را فرا خواند و گفت: نامت چيست؟ گفت على بن الحسين (ع). گفت: مگر خداوند على بن الحسين (ع) را نكشت؟ گفت: من برادرى بزرگ‌تر از خود داشتم كه نامش على بود و شما او را كشتيد! گفت: بلكه خداوند او را كشت. امام سجاد (ع) فرمود: «اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها» [٤] (خداوند روح مردم را هنگام مرگشان به تمامى باز مى‌ستاند).

يزيد گفت: «وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ». [٥] على بن الحسين (ع) در پاسخ فرمود: «ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ‌

[١] . شورى (٤٢) آيه ٣٠.

[٢] . الفتوح، ج ٢، ص ١٨٤؛ نيز ر. ك: انساب الاشراف ٧ ج ٣، ص ٤١٩؛ الطبقات الكبرى، ص ٨٣؛ تاريخ الطبرى، ج ٤، ص ٣٥٢؛ الكامل، ج ٤، ص ٨٦؛ الارشاد، ج ٢، ص ١٢٠؛ اعلام الورى، ص ٢٤٩؛ مقتل خوارزمى، ج ٢، ص ٦٣؛ الرّد على المتعصّب العنيد، ص ٤٩؛ عبرات المصطفين، ج ٢، ص ٢٨٨.

[٣] . المنتظم، ج ٥، ص ٣٤٣.

[٤] . زمر (٣٩)، آيه ٤٢.

[٥] . شورى (٤٢)، آيه ٣٠.