تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤٢ - شرح آيات

ياد خدا تنها گفتن «اللَّه اكبر- لا إله إلا اللَّه-» و نظاير اينها نيست، بلكه به ياد خدا افتادن در لحظه پرداختن به معصيت و از آن خوددارى كردن است، و نيز در هنگام طاعت و به آن پرداختن، و در هنگام مصيبت و از آن تسلى خاطر پيدا كردن، و در هنگام حمله بردن به دشمن و از ميدان مبارزه بيرون نرفتن.

/ ٤٦٩ [٤٦] آياتى كه گذشت، از داستان پيامبران با اقوام وابسته به خودشان سخن مى‌گفت، و شايد همين با بحث درباره ايستار اسلام نسبت به رسالتهاى گذشته شايستگى داشته است، و تكليفى كه براى اسلام در برابر رسالتهاى پيشين معين شده، جنبه مثبت دارد و چنين خلاصه مى‌شود

الف: مجادله كردن به صورتى كه نيكوتر است، بدون سختى و درشتى و خشونت.

ب: متوجه ساختن درشتى و سختى به ستمگران ايشان، به همان گونه كه ستمگران از امت اسلامى نيز در معرض درشتى و سختى قرار مى‌گيرند.

ج: بيان كردن اصول و مبادى يگانگى ميان ايشان و مسلمانان.

«وَ لا تُجادِلُوا أَهْلَ الْكِتابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ‌- و با اهل كتاب جز به صورتى نيكوتر به مجادله مپردازيد.» در پاره‌اى از روايات آمده است كه معنى اين جدال آن است كه: با دلايل واقعى استدلال كنند، و حقى را كه طرف مقابل به آن استشهاد مى‌كند منكر نشوند، و باطلى را براى اثبات خود گواه نگيرند.

«إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ‌- مگر كسانى از ايشان كه ستم كردند.» از اين آيه چنان الهام مى‌گيريم كه اسلام تنها به مسلمانان- همچون يك طايفه بشرى- توجه ندارد، بلكه به فرزندان طايفه‌هاى ديگر نيز چنين است، و به همين سبب با ستم در هر جا كه بوده باشد، و بر هر شخصى از مسلمان يا يهودى يا نصرانى و لو مشرك وارد شود، به مبارزه و مقاومت در برابر آن مى‌پردازد.

اسلام رسالت خدا براى نجات انسان همچون يك انسان است، و بر مسلمان واجب است كه يارى دهنده به مظلوم به هر صورتى است كه بوده باشد، و