تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٩ - شرح آيات

/ ٣١٩

شرح آيات

أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى‌ [٣٨] چنان مى‌نمايد كه موسى (ع) با سخن خود چشم اطرافيان فرعون را باز كرد و نظرى را كه به فرعون داشتند متزلزل كرد، و فرعون ناگزير از آن شد كه از خرافات خود با روشى تازه دفاع كند، پس گفت

اولا: او مصلحت آنان را مى‌خواهد، و خداى ديگرى را كه به آن تحقق بخشد نيافته است، و ثانيا به اين تظاهر كرد كه: به زودى درباره خدايى كه موسى مردمان را به او دعوت مى‌كند، به جستجو خواهد پرداخت.

«وَ قالَ فِرْعَوْنُ يا أَيُّهَا الْمَلَأُ ما عَلِمْتُ لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرِي‌- و فرعون گفت: اى مردم، من براى شما معبودى جز من نمى‌شناسم.» پس تا زمانى كه او از خدايى ديگر بى‌خبر باشد، ديگران نيز از آن بى‌خبر مى‌مانند، بلكه واجب است كه بى‌خبر بمانند، و به آنان مى‌گويد «لكم» تا اين و هم را بر جانشان بيندازد كه به سود ايشان سخن مى‌گويد، و از آن روى ملأ و حاشيه نشينان خود را مخاطب قرار داد كه وى آنان را بر مردم مسلط كرده و امتيازات فراوان به ايشان بخشيده بود.

«فَأَوْقِدْ لِي يا هامانُ عَلَى الطِّينِ فَاجْعَلْ لِي صَرْحاً- پس اى هامان! براى من بر گل (خشت) آتشى بيفروز و (با آجر به دست آمده از آن) براى من كاخ بزرگى بساز،» و گفت براى «من» و نه براى ملت، يا به خاطر ارزشها، و صرح به معنى تخت يا كاخ مرتفع است كه در قديم از آجر ساخته مى‌شد، و اين آجر خود از خشت فراهم مى‌آيد كه سپس آن را در آتش مى‌پزند و به صورت آجر در مى‌آيد؛ آيا هدف وى از بناى كاخ چه بود؟

«لَعَلِّي أَطَّلِعُ إِلى‌ إِلهِ مُوسى‌ وَ إِنِّي لَأَظُنُّهُ مِنَ الْكاذِبِينَ‌- تا شايد از خداى موسى آگاهى پيدا كنم و من گمان مى‌كنم كه او از دروغگويان است.»