تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦٦ - شرح آيات

هميشه درباره توده‌هاى درمانده خود در انديشه بود.

به همين سبب قرآن اولين چيزى كه از موسى (ع) در سراى هجرت او به ما مى‌گويد، نخستين اقدامى است كه براى خدمت به مردم و احسان به ايشان در آن جا صورت گرفت، نگفت كه: نخستين واجب پيروز شدن بر طاغوت است، و پس از آن درباره مستضعفان و خدمت به ايشان مى‌انديشم، هرگز ... پس تو اى مرد مؤمن، كه در مسير بناى دولتى اسلامى قرار گرفته‌اى بر تو واجب است كه با تمام نيرويى كه خدا به تو عطا كرده به خدمت مردم برخيزى، چه اين كار انسان را تربيت مى‌كند، و موهبتهاى نيك را در او پرورش مى‌دهد، و در نتيجه او را شايسته براى تحمل مسئوليت رسالى مى‌سازد.

/ ٢٨٤ و در آخرين آيه صورت نمونه‌اى براى روش فرد مؤمن در دعا كردن مى‌يابيم.

شرح آيات

فَإِذَا الَّذِي اسْتَنْصَرَهُ بِالْأَمْسِ يَسْتَصْرِخُهُ‌ [١٨] «فَأَصْبَحَ فِي الْمَدِينَةِ خائِفاً يَتَرَقَّبُ‌- پس در شهر هراسان و چشم به راه شب را به صبح رسانيد.» موسى (ع) به اعتبار آن كه معارض دستگاه حاكم بر امور بود، در معرض جستجو قرار داشت، تا چه رسد به اين كه اكنون فردى از آنان را كشته است! ترسى كه آيه از آن حكايت مى‌كند، ترسى مثبت است كه از صاحب آن مى‌خواهد تا درباره عمل در اوضاع و احوال دشوار بينديشد، نه ترسى منفى كه شخص را به توقف از عمل و خشوع دعوت مى‌كند، و ميان اولى كه منعكس كننده اسلوب كار است، و دومى كه منعكس كننده خود كار است، تفاوت وجود دارد.

موسى (ع) لحظه‌اى از جهاد در راه خدا باز نايستاد، ولى با پرهيز و حذر و مراقبت حوادث و واكنشهاى دستگاه حاكم بودن حركت مى‌كرد. و اين امرى است كه شخص را به آمادگى محافظتى در مقابل هر واكنشى از جانب آن مى‌خواند.