تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٨ - شرح آيات

خويش باز خواهند گشت تا خداوند پاداش درست نيك و بد اعمالشان را به ايشان بدهد.

ثانيا: اين كه بشر قدرت ايستادگى در برابر قدرت الاهى را ندارد، و چون در معرض آن قرار گيرد، از هيچ چيز و هيچ كس براى مدد رساندن به او كارى برنمى‌آيد.

ثالثا: كافران در دنيا مشمول رحمت خدا واقع نمى‌شوند، و در آخرت گرفتار عذابى دردناك خواهند شد.

ابراهيم- عليه السلام- اين همه را به قوم خود گفت، ولى آنان او را تكذيب كردند و در صدد آتش زدن او برآمدند، ولى خدا او را از آتش نجات داد.

/ ٤٣٤

شرح آيات

[١٨] «وَ إِنْ تُكَذِّبُوا فَقَدْ كَذَّبَ أُمَمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ‌- و اگر تكذيب كنيد (بدانيد) كه امتهايى پيش از شما نيز تكذيب كردند و بر عهده فرستاده خدا كارى جز رساندن آشكار (پيام) خدا نيست.» شما نخستين كسانى نيستيد كه رسالت را تكذيب مى‌كنيد، چه پيش از شما امتهاى ديگر نيز تكذيب مى‌كردند، و در نتيجه همين تكذيب گرفتار عذاب خدا شدند، پس شما عبرت بگيريد، و فرستاده خدا را كارى جز ابلاغ پيام او نيست، و پيش از اين گفتيم كه: يكى از دشواريهاى روانى آدمى آن است كه چنان تصور مى‌كند كه هدايت مسئوليت او نيست، ولى قرآن كريم بر اين مطلب تأكيد مى‌كند كه كوشش براى دست يافتن به هدايت از مسئوليتهاى خود آدمى است و از مسئوليتهاى پيامبران نيست، و مسئوليت آنان به محض آن كه رسالت را ابلاغ كردند به پايان مى‌رسد، و پيمودن باقى راه بر عهده خود انسان است.

[١٩] «أَ وَ لَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ‌- آيا اين را نديده و درنيافته‌اند كه خدا چگونه آفرينش را آغاز كرده و سپس بار ديگر آن را تجديد و اعاده مى‌كند؟»