تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٣٤ - نام سوره

/ ١٤٥

زمينه كلّى سوره‌

نام سوره

از مورچه (النمل) در داستان سليمان ياد شده و به همين جهت اين سوره بدين نام خوانده شده است. آيا اين پسنديده نيست كه نام بزرگترين پادشاهى كه خدا او را به اين سمت برگزيد با نام يكى از بندگان كوچكش به نام مورچه مقارن شود؟! آرى. مملكت عدل و داد الاهى ناگزير بايد چنان بوده باشد كه مورچه در سايه آن احساس ايمنى كند. و اين همان چيزى است كه رسالتهاى الاهى مژده آن را داده‌اند، و شايد به همين سبب است كه اين سوره به نام «النّمل» خوانده شده است.

موضوعهاى اين سوره از زمينه عمومى و كلى طاسينهاى سه‌گانه (الشعراء و القصص علاوه بر سورة النمل) بيرون نيست كه عبارت از بيان ويژگيهاى وحى همراه با آوردن مثالهايى از تاريخ رسالتهاى نخستين خدا است، و تو گويى كه همه آنها تفصيلهايى است براى آنچه قرآن در سورة الفرقان از آن ياد كرده است.

آغاز سوره يادآورى از قرآنى است كه خدا آن را راهنما و مژده‌اى براى مؤمنان قرار داده است، و اما براى كسانى كه به سراى ديگر كافر شده‌اند، خدا كارهاشان را آراسته و بصيرتهاشان را سلب كرده است و به عذاب بدى گرفتار خواهند شد،/ ١٤٦ و رسول (ص) قرآن را از جانب خداوند بسيار فرزانه (حكيم) و دانايى (عليم) دريافت كرده است.

چنان مى‌نمايد كه اين دو نام الاهى در اين سوره به همان گونه تجلّى پيدا كرده است كه دو نام عزيز و حكيم در سورة الشعراء متجلّى شده بود.