تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣٤ - شرح آيات

آيه به ستونهاى سه‌گانه فساد اشاره مى‌كند، يعنى

١- تسلّط اقتصادى (قارون).

٢- تسلط سياسى (فرعون).

٣- تسلط تبليغاتى (هامان).

قارون نماينده و تجسم كننده فساد اقتصادى- احتكار، نپرداختن/ ٤٥٩ حقوق مردم، طغيان نسبت به اجتماع و متهم ساختن رهبرى- بود، در صورتى كه فرعون به ايجاد هراس سياسى و نظامى مى‌پرداخت، ولى هامان رايزن تبليغاتى فرعون و رازدار او به شمار مى‌رفت، و فساد در مال يا در دو سلطه سياسى و نظامى يا در تبليغات تجسم پيدا نمى‌كند، چه اينها تنها واسطه‌هاى اجتماعى به شمار مى‌روند، و فساد در سرهاى مدبّر و نقشه‌كش براى اين سلطه‌هاى سه‌گانه موجود است.

[٤٠] محصول چسبيدن آنان به فساد بزرگى فروشى در سرزمين هلاك بود، و هلاك شدن آنها چيز تازه يا بدعت و تصادفى نبود، بلكه سنتى جارى بود كه در اوضاع و احوال گوناگون و در ميان ملتهاى متباين از لحاظ تاريخى و قومى و فسادى تحقق پيدا كرده بود.

«فَكُلًّا أَخَذْنا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنا عَلَيْهِ حاصِباً وَ مِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ- پس هر يك را به گناهش گرفتيم: بر يكى از ايشان سنگريزه را روانه ساختيم، و يكى ديگر را به بانگ هولناك گرفتار كرديم.» كه اينها كيفرهاى قوم عاد و ثمود بود.

«وَ مِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنا بِهِ الْأَرْضَ‌- و يكى را در زمين فروبرديم.» يعنى قارون.

«وَ مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنا- بعضى را غرق كرديم.» يعنى فرعون و هامان.

«وَ ما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ‌- و خدا به آنان ستم نكرد، بلكه خود بر خويشتن ستم روا داشتند.» عذابى كه به كافران مى‌رسد، صورت تجسم يافته كردار و ستم خود ايشان‌