تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٣ - شرح آيات

سپس پروردگارمان از بعضى از آثار حكمت در آفرينش با ما سخن مى‌گويد، و چون به كوه‌ها نگاه كنيم چنان مى‌پنداريم كه آنها ساكنند و هيچ حركتى ندارند، در صورتى كه همچون ابرها حركت مى‌كنند، و آن كس كه عالمى به اين دقت را آفريده آيا آن را به علم آفريده است يا به جهل؟

البته به علم آفريده، پس او نيز اين را مى‌داند كه ما افراد بشر چه مى‌كنيم.

سپس آيات به ذكر بعضى از منظره‌هاى روز قيامت مى‌پردازد، و از پاداش نيكوكارانى ياد مى‌كند كه خدا آنان را از هراس و ناراحتيهاى آن روز ايمن نگاه مى‌دارد- و اين ايمنى تنها به آنان اختصاص دارد- و كافران به رو به دوزخ افكنده مى‌شوند و جاودانه در آن مى‌مانند.

رسول خدا (ص) به مردمان خبر مى‌دهد كه خدا به وى فرمان داده است كه او را كه پروردگار مكه است و به آن حرمت بخشيده و همه چيز از او است بپرستد، و قرآن را تلاوت كند كه براى راهنمايى او كفايت مى‌كند، و هر كس راه يابد به سود خود برخاسته است، و هر كه گمراه شود به زيان خود، و رسول خدا (ص) وكيل خدا نيست، بلكه بيم دهنده است، و ستايش هميشه مخصوص به خدا است.

/ ٢٤٠ و سوره با آياتى پايان مى‌پذيرد كه خواهند ديد و به آنها تهديد مى‌شوند، و چنان مى‌نمايد كه آنها آيات و نشانه‌هاى عذاب است.

شرح آيات

[٨٢] «وَ إِذا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ‌- و چون گفته بر ايشان واقع شود.» و اجلشان فرا رسد، و روز جزا پيش آيد.

«أَخْرَجْنا لَهُمْ دَابَّةً مِنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كانُوا بِآياتِنا لا يُوقِنُونَ‌- براى ايشان جنبنده‌اى را از زمين بيرون مى‌آوريم كه با ايشان تكلم مى‌كند و مى‌گويد كه مردمان آيات ما را باور نمى‌كردند.» چون ايمان نياوردند، قضاى مبرم درباره ايشان صادر شد، و اين حكم محكمة الاهى است كه آن جانور جنبنده به خواندن آن مى‌پردازد.