تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٦٢

چه شگفت است از انسان نادانى و كفران او، و آيا چيزى آشكارتر از نعمتهاى خدا براى كفر ورزيدن نسبت به آنها وجود دارد؟

/ ٤٨٩ پيروى از هواى نفس، و پيوسته در صدد هدفها و مصلحتهاى شخصى بودن، باطل را به حقيقت تبديل مى‌كند، به كفر ورزيدن و كفران نعمت عنوان واجب شرعى مى‌دهد.

[٦٨] «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْكافِرِينَ‌- و چه كس ستمگرتر از آن كس است كه بر خدا دروغ مى‌بندد، يا حقى را كه با آن رو به رو مى‌شود تكذيب مى‌كند، مگر جهنم جايگاه كافران نيست؟» ستمكارترين فرد در ميان مردم به شخص خودش و ديگران آن كس است كه ارزشهاى الاهى را ترك كند و به جاى آنها براى خود ارزشهايى بشرى و شيطانى فراهم آورد، و خطرناكترين كافر آن كس است كه منكر ارزشها شود و بر خدا در احكام او دروغ بندد، و به همين جهت حدّ شرعى براى منكر نماز كشتن است، ولى آن كس كه به نماز ايمان دارد ولى آن را به جا نمى‌آورد، امكان آن هست كه در آينده قابليت اقامه كردن نماز را پيدا كند، اما براى آن كس كه از اساس نسبت به آن كافر است و براى خود مقررات خاصى وضع مى‌كند، چيزى جز برندگى شمشير شايسته نيست.

در اين انسان، در آن هنگام كه جامه‌هاى حق را بر باطل مى‌پوشاند، و بر باطل رنگ بلندى پايگاه و الوهيت مى‌زند، خطرى نهفته است، و اسبابهاى كفر معمولا نفسانى و از گونه كبر و غرور است، يا رسوخ پيدا كردن سنتها و آداب پدران در جان فرزندان، ولى آيا آنان به اين اعتقاد دارند كه جهنم جايى براى همه آنان ندارد؟؟ آرى ... در آن جايگاهى براى كافران و متكبران، از آن گاه كه پروردگارمان آدم (ع) را آفريد و تا روز قيامت وجود دارد، و اين بر خدا دشوار نيست.

[٦٩] «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ‌