تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٣ - ويژگيهاى پيامبر(ص)

بودند.

[١٥٢] آيا مسرفان كيانند؟

پس از آن كه قوم ثمود با كشاورزى و ساختمان به آبادانى زمين پرداختند، طبقه مسرفان در ميان ايشان رشد پيدا كرد كه كانون فساد محسوب مى‌شوند، و هنگامى كه مسير جامعه انحراف پيدا كند، و ارتفاع نقطه قرار و توقف افزايش پيدا كند، در ميان آنان مردمانى پديد مى‌آيند كه هيچ انديشه‌اى جز تباهى ندارند، و گامهاى ايشان به طرف نهايت و پايان سرعت پيدا مى‌كند، و در همين لحظه‌هاى قاطع از تاريخ امتها و ملتها است كه خدا رسولان خويش را برمى‌انگيزد تا مگر مردمان به سوى او بازگردند، و از او بترسند و به فرمان رسولان وى باشند كه مجرى فرمانهاى پروردگارند.

«الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ‌- كسانى كه در زمين فساد مى‌كنند.» در آن هنگام كه حالت تبهكارى در انسان غلبه پيدا مى‌كند، ديگر مصلح و اصلاح كننده نيست، و آنچه در ظاهر به اصلاح دعوت مى‌كند همه هواى نفس است، و مسرفان چنين‌اند.

«وَ لا يُصْلِحُونَ‌- و درستكارى و اصلاح نمى‌كنند.» امروز مستكبران و خود بزرگشماران وسايل هلاك همه بشريت را فراهم مى‌آورند، و در عين حال به دروغ بانگ به ايجاد صلح و سلام و حفظ حقوق انسان بلند مى‌كنند.

شايد يكى از معانى اسراف، علاوه بر اسراف و پر خرجى و ولخرجى در مال، اسراف در فساد و ريختن خون مردمان بوده باشد.

در حديثى از امام باقر (ع) آمده است

«مسرفان آن كسانند كه حرامها را حلال مى‌شمارند و خونها را مى‌ريزند». [٢٨]