تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠٩ - شرح آيات

هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ‌ و در آيه (٦١) بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ‌، و در آيه (٦٢)

قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ‌، و در آيه (٦٤) قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ‌، و در آيه (٦٦) بَلِ ادَّارَكَ/ ٢٢٤ عِلْمُهُمْ‌، پس نخستين مصيبت ايشان آن است كه با غير خود سنجيده مى‌شوند و در نزد ايشان مقياسهاى حق و باطل با هم مخلوط مى‌شود، در صورتى كه از بزرگترين صفات عقل بازشناختن حق از باطل است، و خير از شر، و نفع از ضرر؛ اما مصيبت دوم: جهل است و نبودن علم، كه جهل ايشان از غفلت آنان به وجود مى‌آيد، و از اين مطلب را به ياد نياوردن، و راه علم تذكّر است و يادآورى و به ياد سپردن، و انسان يا از راه ديگران به علم دسترس پيدا مى‌كند و يا از طريق آزمايشها و تجربه‌ها، و آن كس كه تذكّر پيدا نكند نمى‌تواند چه از راه ديگران به علم برسد و چه از طريق تجربه، و سپس قرآن از ما خواستار برهان مى‌شود، و آن كس كه برهانى را مالك نباشد نمى‌تواند چيزى بگويد، و در پايان براى ما بيان مى‌كند كه علم ايشان در حدود دنيا متوقف مانده است.

شرح آيات

[٦٥] اگر انسان به و جدان خود رجوع كند، خاضع شدن نسبت به امثال خود را طرد مى‌كند. و آشكارترين چيزى كه آدمى از آن بيم دارد، آينده است و حوادث ناشناخته آن كه ناگهان فرا مى‌رسد و گاه شادى بخش نيست.

چه كس جز خدا از غيب آگاه است، و آيا كسى جز خدا مى‌تواند حكمى درباره حوادث آينده صادر كند؟! آيا كارتر مى‌دانست كه طوفانى هواپيماهاى جنگى او را در بيابان طبس از كار مى‌اندازد، و آيا دستگاه مخابراتى او از آن با خبر بود كه سفينه فضايى چالنجر پس از لحظاتى از رها شدن از هم خواهد پاشيد؟! اگر از چنين چيزى آگاه مى‌بودند به روانه كردن آن به فضا نمى‌پرداختند.

آخرين سخن