تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥٨ - رهنمودهايى از آيات

فراموش مى‌كنى.

پس انسان جز در هنگام نيازمندى خدا را نمى‌شناسد، و در آن هنگام كه نيازمندى او پايان يافت، معرفت او نيز با آن به پايان مى‌رسد، پس در آن هنگام كه بر كشتى سوار مى‌شود و با آن امواج دريا را مى‌شكافد و به هراس مى‌افتد، با تمام اخلاص قلب به خداى سبحانه و تعالى توجه پيدا مى‌كند.

او خدايى است كه به او پناه مى‌برى، و در وقت نيازمندى قلب تو به او اتصال پيدا مى‌كند، يعنى در آن هنگام كه همه درها بر روى تو بسته است، و هيچ نجات دهنده‌اى از بلا براى تو باقى نمانده است، هيچ راهى براى نجات تو باقى نمى‌ماند جز آن كه با دعاى خالص به كوفتن درهاى آسمان بپردازى، و ناتوانى خويش را بر قدرت خداوند متعال عرضه كنى، و در اين هنگام است كه پاسخ الاهى به دعايت دستگير تو مى‌شود و همه موانع و مشكلات را از پيش پاى تو برمى‌دارد، و اين است آثار خدا كه به وسيله آنها او را مى‌شناسيم و از معرفت او برخوردار مى‌شويم.

سپس خداوند متعال در باز پسين آيات اين سوره از نعمت خويش بر مردم مكه كه آن را حرمى ايمن قرار داد، در حالى كه مردمان از پيرامون آن ربوده مى‌شدند، سخن مى‌گويد.

/ ٤٨٦ ولى آنان را، با وجود اين نعمت در نزد ايشان، مى‌بينيم كه به باطل ايمان مى‌آورند و به خدا كفر مى‌ورزند، و فرستاده او را تكذيب مى‌كنند، و اين عادت مردم شهرها است كه تكذيب كنند و نعمتى را كه خدا به ايشان ارزانى داشته است، فراموش سازند، و بلكه نعمتها را وسيله‌اى براى فساد قرار دهند.

بر عكس اينان‌اند كسانى كه به خدا و فرستاده‌اش ايمان آورده‌اند و از او پيروى مى‌كنند و با او به جهاد مى‌پردازند، و خدا در راهى كه پيش مى‌روند آنان را هدايت مى‌كند. و سرانجام به باغهايى مى‌رسند كه در آنها نهرها روان است، و خدا نيكوكاران را يارى مى‌كند، و آنان كه كفر ورزيدند جايگاهشان در دوزخ است كه بد جايگاهى است.