تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٣ - شرح آيات

از پيوستگى سخن درباره شرك و رهبرى شرعى كه خدا آن را برگزيده است، چنين الهام مى‌گيريم كه: خدا ما را آفريده و او است كه برمى‌گزيند و نه ما آفريدگان، و بنا بر اين پيروى از اولياى شيطان عين شرك است، بلكه هر پيروى كه خدا به آن فرمان نداده باشد/ ٣٥٦ نيز شرك است.

همچنين از سياق آيات آينده چنين الهام مى‌گيريم كه: پيروى از فرستاده خدا و جانشينان وى تطبيق عملى اعتقاد به توحيد در زندگى به شمار مى‌رود، و از آن روى چنين است كه پروردگار ما در اين آيات به ما يادآورى مى‌كند كه تنها او خدا است و جز او معبود و خدايى وجود ندارد.

و چنان مى‌نمايد كه اين درس، اجمالا، مشروع بودن رهبرى فرستادگان را تأييد مى‌كند، و بر رهبريهاى جاهلى خط بطلان مى‌كشد.

شرح آيات

أَغْوَيْناهُمْ كَما غَوَيْنا [٦٢] در روز قيامت خدا معبودها و خدايان باطل را با كسانى كه به پرستش آنها مى‌پرداختند جمع مى‌كند، و سپس فصلهاى محاكمه‌اى كه در ملأ عام صورت مى‌گيرد آغاز مى‌شود، و اين امر از كلمه «يُنادِيهِمْ‌- آنان را مى‌خواند» بر ذهن ما مى‌گذرد.

«وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ فَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ‌- و آن روز كه (خدا) ايشان را مى‌خواند و سپس مى‌گويد: شركايى كه براى من مى‌پنداشتيد كجايند؟» تعبير قرآنى در كمال بلاغت است، كه آنان را به نام شريكان مى‌خواند و از ايشان مى‌پرسد كه آن شركا اكنون در كجا هستند تا چنان شود كه و جدان ايشان پيش از زبانشان به پاسخ دادن بپردازد، بلكه براى آن است كه پيش از غوطه‌ور شدن در عذاب آن روز، از طريق نقل آن گرفتار عذاب وجدانى شوند، در صورتى كه در آن روز پشيمانى را هيچ حاصلى نيست.