تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٨٤ - شرح آيات

خامسا: از دشواريهاى كه بر سر راه مجاهدان قرار داد، يكى فشارهاى خانواده است، و خدا به ما سفارش كرده است كه در حق پدر و مادر نيكى كنيم، ولى در عين حال به ما فرمان داده است كه اگر براى كشاندن شما به شرك به خدا در زير فشارتان قرار دهند، در مقابل اين فشار چالش كنيد، و همگان در برابر پروردگار صاحب عزت و قدرت خواهند ايستاد تا آنان را از كارهايى كه مرتكب شده بودند آگاه سازد، و سپس مزد ايشان را بدهد، پس كسانى كه ايمان آورده بودند و كارهاى نيك انجام مى‌دادند، داخل در گروه صالحان قرار مى‌دهد.

اين بود خلاصه‌اى از آيات آغاز سوره كه بيان كننده چيزهايى است كه پس از اين خواهد آمد.

شرح آيات

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌- به نام خداى بخشنده و مهربان.» اين بسم اللَّه اشاره به چيزهايى دارد كه اين سوره حامل آنها است، از عبور كردن از سدّ و عقبه و راهبند ذات، و ترك دنيا و زينت آن، و اين همه صورت اتمام پيدا نمى‌كند مگر با توكل بر خدا، و آباد شدن قلب به ايمان، و در نتيجه با نام او سبحانه و تعالى.

[١- ٢] «الم* أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ‌- الم* آيا مردمان چنان مى‌پندارند كه ما آنان را به حال خود رها مى‌كنيم كه بگويند به خدا ايمان آورديم در حالى كه در معرض ايمان قرار نگرفته‌اند؟.» بعضى از پيروان فرستادگان خدا را از مؤمنان مخلص در ديگهاى پر از روغن زيتون مى‌انداختند، و زير آن ديگها را آتش مى‌افروختند، و بدن بعضى را با اره به دو نيمه تقسيم مى‌كردند، يا مى‌كشتند و يا به دار مى‌آويختند، و آنان از دين حق خود بازنمى‌گشتند و با تحمل اين مرگ سخت ايمان خود را نشان مى‌دادند، و خداوند متعال ايمان ايشان را در لوح ثبت مى‌كرد، و به آنان گفته مى‌شد كه همراه با روندگان به بهشت به آن درآيند، و اين سنت در هر زمان و مكان جريان دارد، هر