تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٦ - رهنمودهايى از آيات

بيشتر از حقيقت ايمان آوردن به خدا و پيدايش جهان و آغاز زندگى آگاهى پيدا مى‌كند، و به همين سبب ايمان به خدا قله علم و معرفت است.

/ ٤٣٢ دوم: معرفت پيدا كردن به احوال اقوام پيشين، و چگونگى پيدايش و تطور آنان، و افزارهايى كه مورد استفاده آنها قرار گرفته بود، زمانى صورت اتمام پيدا مى‌كند كه آثار بازمانده از ايشان مورد مطالعه و تحقيق قرار گيرد، و نوشته‌هاى ايشان بررسى شود تا از چگونگى تفكر و فنون آنان از طريق نقشهاى ترسيم شده بر تخته سنگها و در داخل غارها آگاهى حاصل كنيم، و از همين تحقيق شايسته و كامل است كه مى‌توانيم از امتهاى گذشته و اين كه چگونه به پيش رفتند و به چه سبب از صحنه تاريخ برافتادند، اطلاع حاصل كنيم.

سوم: زندگى روش پيشرفت واحدى نداشته، و پروردگار ما سبحانه و تعالى اندك اندك آن را پيشرفت داده و به مرحله كمال رسانيده است، و چنان نيست كه نادانان تصور مى‌كنند و طبيعت را از آغاز آن همچون شعله افروخته‌اى در نظر مى‌گيرند كه به همان صورت نخستين تا پايان آن برقرار مى‌ماند، و اگر چنين مى‌بود ديگر پيشرفت و رسيدن به كمال نمى‌توانست معنايى داشته باشد، و فلسفه كمال در اين خلاصه مى‌شود كه: مسير زندگى از وضعى آغاز شد كه در نهايت سادگى بود، و سپس با گذشت ميليونها سال خرده خرده در درجات بالا رونده كمال بالا رفت تا به جايى رسيد كه ما در آن روزگار خود را مى‌گذرانيم، و اين سير به پيش در آينده نيز ادامه خواهد يافت تا به اوج قله‌اى برسد كه خدا آن را بخواهد و به فرمان او بشريت به آنجا برسد.

علم نوين، با دليل علمى، به همين نتيجه رسيده، و دليل علمى توانايى دانشمندان براى اكتشاف عمر انسان از مطالعه كاوشها و آثارى است كه به آنها دسترسى پيدا كرده‌اند، و نيز از طريق تجزيه و تحليل طيفى ذرات كربون در موجودات آلى- جانور و گياه- صورت گرفته است، و هر چه قرنهاى زمانى گذشته بر ذره كربون افزايش يابد، شماره نوترونهاى آن نيز افزايش پيدا مى‌كند و بنا بر اين از روى شماره نوترونها امكان آن هست كه شماره قرنهاى گذشته بر اين ذره را