تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤١ - شرح آيات

قرآن وسيله شفا يافتن از ناراحتيهايى است كه در سينه‌ها جاى دارد، و هر آيه آن راهى را براى هدايت به سوى قلب مى‌گشايد، و گوشه‌اى از آن را پاك مى‌كند، و بر ما است كه در پاره‌هاى شب و اطراف روز آن را بخوانيم و در آن تدبّر و تفكر كنيم، و قلبهاى سخت خويش را به آيات آن نرم سازيم.

«وَ أَقِمِ الصَّلاةَ- و نماز را بر پاى دار.»/ ٤٦٨ بياييد تا نمازى همچون نماز خاشعان بخوانيم نه همچون نماز غافلان، و در آن هنگام است كه از اندازه فايده عاجلى كه از آن مى‌توانيم به دست آوريم با خبر مى‌شويم. و شايد كلمه (اقامه) بدان معنى باشد كه نماز با رعايت همه شرطهاى آن اقامه و برپا شود، و از جمله شرطهاى آن است آرامش و خشوع. و فايده عاجلى كه اميد رسيدن به آن را از برپا داشتن نماز داريم، تمركز يافتن تقوى در قلب است كه سبب دور ماندن ما از گناهان كوچك و بزرگ خواهد بود.

«إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‌ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ- نماز از ناشايستها و ناپسندها ما را باز مى‌دارد.» و شايد فحشاء گناهان كبيره باشد، همچون آدمكشى و زنا و دزدى و تجاوز به حقوق مردم، ولى منكر ممكن است گناهانى باشد كه دل آدمى آنها را زشت و ناپسند مى‌داند، و گاه جامعه آنها را چنين نمى‌داند، همچون كشتن اشخاص از طريق بدنام كردن ايشان با غيبت و تهمت، و همچنين فريبكارى در معاملات و گرفتن و دادن رشوه و ربا خوارى و نفاق و ... و ...

«وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ- و ياد كردن از خدا بزرگتر است.» از فوايد نماز و ذكر خدا آن است كه اعتقاد به يگانگى خدا را در قلب برقرار مى‌سازد و سرچشمه پاك و پاكيزه اعتقادات سالم ديگر است.

شايد آيه به آن اشاره داشته باشد كه جوهر نماز ياد كردن از خدا است، و به همين سبب بر ما واجب است كه به آن اهتمام ورزيم، و خواه در نماز باشد يا در اوضاع و احوال ديگر، چه ياد خدا قلب را از وسوسه‌هاى شيطان در امان نگاه مى‌دارد، و در برابر غفلت و بى‌بند و بارى مقاومت مى‌ورزد.