إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٢١ - نقد و بررسى نظريه شيخ اعظم در واجب مشروط

و أمّا الشّرط المعلّق عليه الإيجاب في ظاهر الخطاب، فخروجه ممّا لا شبهة فيه، و لا ارتياب: امّا على ما هو ظاهر المشهور و المتصور، لكونه مقدّمة وجوبيّة(١).

---

مقدّمات در دو وصف اطلاق و اشتراط، تابع ذى المقدّمه هستند، همان‌طور كه در اصل وجوب- موصوف- تابع ذى المقدّمه بودند در دو وصف اطلاق و اشتراط هم تبعيّت براى ذى المقدّمه دارند. همان‌طور كه نماز، واجب مطلق است، وضو هم وجوبش مطلق مى‌باشد، همان‌طور كه حج، واجب مشروط است و توقف بر استطاعت دارد، مقدّمات وجوديّه آن‌هم وجوبشان متوقف بر استطاعت هست يعنى قبل از استطاعت، لازم نيست كسى مقدّمات حج را فراهم كند امّا بعد از آنكه استطاعت، حاصل شد، وجوب، فعليّت پيدا كرد مانند وجوب صلات بايد تمام مقدّمات وجوديّه را فراهم كرد- البتّه بنا بر قول به وجوب مقدّمه.

(١)- مصنّف رحمه اللّه مطلبى را درباره واجبات مشروط، بيان نموده‌اند، در حقيقت به بيان ثمره اختلاف بين خود و مرحوم شيخ- كه قبلا بحث كرديم- پرداخته‌اند.

توضيح ذلك: در واجبات مشروط، سه نحو، مقدّمه وجود دارد، بايد ملاحظه شود كه ثمره نزاع بين مصنّف و شيخ اعظم «اعلى اللّه مقامهما» در كداميك از آن سه مقدّمه، ظاهر مى‌شود.

تذكر: مثال ما در مباحث قبل درباره مجى‌ء زيد، نسبت به اكرام بود امّا فعلا مثال را