إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١١٨ - اسقاط القضاء

٢- اسقاط القضاء:

بعضى ديگر گفته‌اند معناى «اجزا» اين است كه: قضا را از عهده انسان، ساقط مى‌كند و تكرار عمل در خارج از وقت لازم نيست.

نظر مصنّف رحمه اللّه: معناى كلمه اجزا از نظر لغت، عبارت از «كفايت» مى‌باشد، فلان عمل، مجزى هست يعنى كافى است، در اوّل رساله‌هاى علميّه هم نوشته شده عمل به اين رساله، مجزى مى‌باشد يعنى عمل به آن كفايت مى‌كند منتها بايد ديد «ما يكفى عنه» آن چيست؟

«ما يكفى عنه» به اعتبار موارد و مصاديق، مختلف است.

اگر شما درباره صلات مع الوضوء- مأمور به به امر واقعى اوّلى- بحث نموده و گفتيد صلات مع الوضوء، كافى است، معنايش اين است كه لازم نيست آن نماز، ثانيا تكرار شود و آن تكليف، ثانيا گريبان‌گير شما نيست پس معناى كفايت صلات مع الوضوء، اين است كه: «الصّلاة مع الوضوء كاف عن التّعبّد به ثانيا.»

امّا اگر گفتيد صلات مع التيمّم- مأمور به به امر اضطرارى‌- كافى است معناى كفايتش اين نيست كه: كافى از اتيان مجدّد نماز مع التيمّم است بلكه معنايش اين است كه:

صلات مع التيمّم، كافى از اتيان صلات مع الوضوء در خارج از وقت است- حتّى اگر خارج از وقت، واجد الماء گشتيد لزومى ندارد نماز مع الوضوء قضا و تكرار شود.

نتيجه: معناى كفايت به اعتبار موارد و مصاديق، مختلف است اگر گفتيم صلات مع الوضوء، كافى است، كفايتش به‌معناى اسقاط تعبّد ثانى است و چنانچه بگوئيم صلات مع التيمّم كافى است كفايتش به اين معنا است كه لزوم ندارد حتّى وقتى واجد الماء شديد- در خارج وقت- آن را قضا نمائيد. پس اصل لغت اجزا در تمام موارد به‌معناى كفايت است منتها «ما يكفى عنه» در موارد مختلف، تفاوت مى‌كند.