إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٣ - مبحث سوم جمل خبريهاى كه در طلب استعمال مىشوند«ظهورشان» در چيست؟

اوقات به جاى اينكه هيئت افعل را استعمال كنند، فعل مضارع به كار برده‌اند، مثلا سائلى از امام عليه السّلام سؤال مى‌كند كه من نمازم را با فلان كيفيّت خواندم، آيا نماز من صحيح است يا نه؟ امام عليه السّلام در جواب به جاى هيئت افعل و صيغه امر، فعل مضارع، استعمال نموده و فرموده‌اند: «تعيد صلاتك»- نمازت را اعاده مى‌كنى- و يا در ساير موارد، گاهى فرموده‌اند: «يغتسل»، «يتوضّأ» و «يحجّ».

سؤال: آيا جمل خبريه‌اى كه در طلب استعمال شده‌اند، «ظهور» در وجوب دارند يا نه؟

جواب: در مسئله، دو وجه بلكه دو قول مطرح است:

الف: جمل و صيغ مذكور، دلالت بر وجوب نمى‌كنند و معناى «يغتسل» وجوب غسل نيست زيرا:

«يغتسل»- و امثال آن- داراى يك معناى حقيقى هست- اخبار به ثبوت نسبت و حكايت از وقوع نسبت- و آن عبارت از اخبار به غسل كردن است. واضح است كه امام عليه السّلام در اين‌گونه موارد در صدد اخبار به غسل كردن نمى‌باشند، پس حمل بر معناى حقيقى، تعذّر دارد، لذا معناى حقيقى مراد نيست.

امّا معناى مجازى «يغتسل» اين است كه: «غسل»، داراى محبوبيّت هست. ولى آيا مطلوبيّت آن به نحو وجوب است يا به نحو استحباب؟ براى ما مشخّص نيست كه كداميك از آن دو معناى مجازى اراده شده- و صرف اينكه «وجوب» طلبش مؤكّد است، مجازيّت اقوا براى ما درست نمى‌كند- لذا چون معناى مجازى، متعدّد است و قرينه‌اى هم بر تعيين يكى از معانى مجازى بر ديگرى نداريم و ترجيحى هم مطرح نيست، مى‌گوئيم جمله خبريّه «يغتسل» دلالت بر مطلوبيّت غسل دارد و هيچ‌گونه دلالتى بر