إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٢٨ - مقام اول آيا اتيان مأمور به، به امر اضطرارى، مكفى از مأمور به، به امر واقعى اولى هست؟

ب: احتمال دوّم، اين است كه مأمور به به امر اضطرارى، وافى به تمام مصلحت مأمور به به امر واقعى اوّلى نباشد به عبارت ديگر: محتمل است كه صلات مع التيمّم، وافى به تمام مصلحت ملزمه نباشد بلكه قسمتى از مصلحت آن، باقى مى‌ماند كه فرض مذكور- ب- خود به دو قسم، تقسيم مى‌شود:

١- آن مقدار از مصلحتى كه باقى مانده، قابل تدارك و جبران نيست، فرضا كسى كه فاقد الماء بود و نمازش را با تيمّم خواند، پنجاه درصد از مصلحت را استيفا نمود سپس در خارج از وقت- يا حتّى در وقت- دسترسى به آب پيدا كرد، در اين صورت، اتيان الصلات مع الوضوء، آن مصلحت باقى‌مانده را جبران نمى‌كند. فرضا كسى كه تشنه است ولى مقدارى آب شور براى رفع عطش به او داده‌اند و او هم نوشيده و مقدارى رفع عطش كرده است سپس براى او آب گوارا حاضر كنند ولى او اصلا تمايلى به نوشيدن آب نداشته باشد، در اين صورت، محلّى باقى نمانده كه غرض آن فرد به‌وسيله آب گوارا تدارك شود.

٢- اگر آن مقدار مصلحتى كه باقى مانده، قابل تدارك و جبران باشد، خود، داراى دو صورت است:

الف: مصلحت باقى‌مانده، واجب الاستيفاء هست مثل اينكه فرضا كسى نماز را با تيمّم خواند و پنجاه درصد از مصلحت را استيفا نمود سپس واجد الماء شد در اين صورت بايد با اتيان صلات مع الوضوء، پنجاه درصد باقى‌مانده از مصلحت را استيفا نمايد.

ب: مصلحت باقى‌مانده واجب الاستيفاء نيست: فرضا كسى نمازش را با تيمّم خواند و نود درصد از مصلحت را استيفا نمود سپس كه واجد الماء شد، لزومى ندارد ده درصد، مصلحت باقى‌مانده را استيفا نمايد بلكه استيفاء مصلحت باقى‌مانده، مستحب است.

تاكنون چهار احتمال در مسئله، بيان نموده‌ايم و اينك بايد ديد نتيجه هر احتمال از نظر اجزا و عدم اجزا چيست؟