إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٣٩ - مقام دوم آيا اتيان مأمور به، به امر ظاهرى، مجزى از مأمور به، به امر واقعى اولى هست؟

اوامر ظاهرى، داراى دو شعبه هستند كه يك شعبه آن‌ها مربوط به اصول عمليّه، مانند قاعده طهارت‌، قاعده حلّيّت و استصحاب‌ طهارت و حلّيّت مى‌باشد و شعبه ديگرش مربوط به امارات است مانند خبر واحد و بيّنه. اينك بحث مذكور را در شعبه اوّل و سپس در شعبه دوّم ادامه مى‌دهيم كه:

١- در بخش اصول عمليّه، مانند قاعده طهارت، حلّيّت و استصحاب حلّيّت و طهارت، نظر مصنّف رحمه اللّه اين است كه: اتيان مأمور به به امر ظاهرى، اقتضاء اجزا دارد يعنى: بعد از كشف خلاف، لزومى ندارد كه عمل را اعاده- در وقت- و قضا- در خارج از وقت- نمود.

مثلا اگر كسى نسبت به لباس خود، استصحاب طهارت يا قاعده طهارت، جارى نمود و در همان لباس، نماز خواند بعد از يك ساعت، متوجّه شد كه لباسش متنجّس بوده در اين فرض، اعاده يا قضا بر او لازم نيست و عملش مجزى‌ است و دليل و نكته‌اش را چنين بيان كرده‌اند كه:

اصول عمليّه، مانند «كل شى‌ء طاهر حتّى تعلم انّه قذر» كه مفادش قاعده طهارت است و همچنين «كلّ شى‌ء لك حلال» كه مفادش قاعده حلّيّت است و همچنين «لا تنقض اليقين بالشك» كه مفادش همان استصحاب و دليل حجّيّت استصحاب مى‌باشد، تمام آن‌ها ناظر بر ادلّه اوّليّه هستند و جنبه توضيحى و تفسيرى نسبت به ادلّه اوليّه دارند.