إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤١ - مقدمه دوم«معناى قصد قربت»

و توهم‌ إمكان تعلّق الأمر بفعل الصّلاة بداعي الأمر، و إمكان الاتيان بها بهذا الدّاعي، ضرورة إمكان تصوّر الأمر بها مقيّدة، و التّمكن من إتيانها كذلك، بعد تعلّق الأمر بها، و المعتبر من القدرة المعتبرة عقلا في صحّة الأمر إنّما هو في حال الامتثال لا حال الأمر(١).

توضيح ذلك: امّا اينكه گفتيد مولا نمى‌تواند قصد قربت را در مأمور به اخذ نمايد، جوابش اين است كه: فرض كنيد مولا هنوز امر ننموده، آيا او نمى‌تواند صلات بداعى الامر را «تصوّر» كند؟ مقام تصوّر كه چندان مئونه‌اى ندارد فرضا چيزهائى را كه بنا هست هزار سال بعد تحقّق پيدا كند، شما مى‌توانيد اكنون تصوّر كنيد، الآن مولا نماز، اجزا و شرائط- ركوع، سجود، استقبال و طهارت- آن را درنظر مى‌گيرد و هيچ مانعى از تصوّر آن‌ها نيست هنوز هم آن را مأمور به قرار نداده، بعد از تأمّل درمى‌يابد كه يكى از خصوصيّات آن واجب، اين است كه بايد به داعى امرش اتيان شود و اگر به داعى امر، محقّق نشود اثرى ندارد آيا در مقام تصوّر- تا امرى صادر نكرده- براى او محال است چنين معنائى را تصوّر نمايد؟ خير، مانعى ندارد كه مولا ساير اجزا و شرائط را تصوّر كند و همچنين قصد قربت به‌معناى مذكور را هم در رديف آن شرائط و اجزا، تصوّر نمايد و در مقام امر، بيش از «تصوّر» مولا چيزى لازم نداريم و بايد مأمور به با تمام خصوصيّات، متصوّر مولا قرار گيرد.

امّا اينكه گفتيد مكلّف قدرت ندارد مأمور به را با قصد قربت، امتثال كند، پاسخش اين است كه:

چه زمانى او قدرت ندارد و ظرف عدم قدرت او چه وقت هست؟

آرى مكلّف در حال امر و قبل از تعلّق امر، قدرت ندارد امر را اتيان كند ولى قدرت در آن حال، شرط نيست بلكه در ظرف عمل، قدرت مكلّف شرط است اگر مولائى به عبدش دستورى دهد كه يك ماه بعد، فلان عمل را انجام بده، آن عبد بايد يك ماه بعد و هنگام‌