إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٣٠ - نتيجه احتمالات چهارگانه مذكور از نظر اجزا و عدم اجزا چيست؟

و كذا لو لم يكن وافيا، و لكن لا يمكن تداركه، و لا يكاد يسوغ له البدار في هذه الصّورة إلا لمصلحة كانت فيه، لما فيه من نقض الغرض، و تفويت مقدار من المصلحة، لو لا مراعاة ما هو فيه من الأهم، فافهم.

لا يقال: عليه، فلا مجال لتشريعه و لو بشرط الانتظار، لا مكان استيفاء الغرض بالقضاء.

فإنّه يقال: هذا كذلك، لو لا المزاحمة بمصلحة الوقت (١)

ب: مكلّف بايد تا آخر وقت در حالت انتظار، بسر ببرد، اگر دسترسى به آب، پيدا نكرد آن‌وقت، مبادرت به نماز مع التيمّم كند و اتيان الصّلات به نحو مذكور، نسبت به او وافى به تمام مصلحت است كه در فرض مذكور در اوّل وقت، جائز نيست به اتيان مأمور به، مبادرت نمايد، به‌جاى جواز «بدار» وجوب «انتظار» مطرح است.

ج: در اوّل وقت براى مكلّف، دو حالت متصوّر است: يكى اينكه از اوّل دخول وقت، مأيوس است كه حتّى تا پايان وقت نماز، متمكّن از آب شود، در فرض مذكور، صلات مع التيمّم در همان اوّل وقت، وافى به تمام مصلحت هست. و فرض ديگرش اين است كه: مكلّف از دسترسى به آب مأيوس نيست بلكه رجاء تمكّن از آب را دارد كه در فرض مزبور در اول وقت، مبادرت به اتيان نماز، جائز نيست.

جمع‌بندى: احتمال اوّل از نظر جواز يا عدم جواز «بدار» جمعا داراى چهار صورت بود.

(١)- ٢: صلات مع التيمّم- مأمور به به امر اضطرارى- وافى به تمام مصلحت صلات مع الوضوء- مأمور به به امر واقعى اوّلى- نيست به نحوى كه اگر صلات مع التيمّم، اتيان شد و بعد از آن، مكلّف، تمكّن از آب پيدا كرد و تصميم گرفت نمازش را مع الوضوء بخواند،