اثبات اين مطلب نيازمند توضيح نيست. در فصل چهارم، اثبات شد كه واجب بالذات واجب است از جميع جهات و گفته شد كه مقصود از اين قاعده اين است كه هروصفى و هرمحمولى كه براى واجب تعالى ممتنع بالذات نيست براى او ضرورى بالذات است. ممكن نيست در واجب به وصفى دست يافت كه نسبت به ذات واجب بما هى هى ممكن باشد نه ضرورى يا ممتنع؛ وصفى كه واجب هم واجد آن بتواند باشد هم فاقد آن؛ و بالتبع اگر واجد آن باشد و بر او حمل شود، نسبت به آن واجب بالغير است و اگر فاقد آن باشد و از او سلب شود، نسبت به آن ممتنع بالغير است، چنين وصفى وجود ندارد. پس هروصف و محمولى را در نظر بگيريم، يا بر واجب قابل حمل است، يا قابل حمل نيست و سلب مى‌شود، در صورت اوّل اين وصف و محمول براى واجب ضرورى بالذات است و در صورت دوم ممتنع بالذات. شق سومى متصور نيست؛ مثلا، اوصافى مانند جسم، تركيب، امكان و ماهيت‌دار بودن و نيز اوصافى مانند علم، قدرت و حيات را با ذات واجب مى‌سنجيم. چهار وصف اوّل قابل حمل بر واجب نيستند و سه وصف دوم قابل حمل‌اند. چهار وصف اوّل نسبت به ذات واجب ممتنع بالذات‌اند و سه وصف دوم ضرورى بالذات. به تعبير ديگر، جسميت واجب بالذات، تركّب واجب بالذات، ماهيت‌دار بودن واجب بالذات و امكان واجب بالذات همه عينا مانند ارتفاع و اجتماع نقيضين ممتنع بالذات‌اند، همچنانكه عالميت واجب بالذات، قادريت واجب بالذات و حى بودن واجب بالذات همه عينا مانند موجوديت واجب بالذات ضرورى بالذات‌اند:

لانّ المعانى التى يثبت العقل امتناعها على الواجب بالذات، كالشريك و الماهيّة و التركيب و غير ذلك، يجب ان تكون صفات له ممتنعة عليه بالذات؛ اذ لو كانت ممتنعة بالغير، كانت ممكنة له بالذات، كما تقدّم، و لا صفة امكانيّة فيه تعالى، لما بيّن انّ الواجب الوجود بالذات واجب الوجود من جميع الجهات.

٢- ١- ١- ٦: تلازم بين صفات سلبى واجب تعالى‌

براى اثبات تلازم بين صفات سلبى واجب تعالى و به تعبير دقيقتر براى اثبات اينكه لااقل بين برخى از صفات سلبى واجب تعالى تلازم وجود دارد، از مقدمات زير استفاده مى‌كنيم:

مقدمه اوّل: در بسيارى از براهينى كه بر صفات سلبى واجب اقامه مى‌شود از امتناع يك‌