پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٩ - شرح و تفسير

افزون بر اين، حركت نشانه تجزيه‌پذيرى و حادث بودن است كه در ذات بسيط ازلى راه ندارد.

سپس امام در ادامه اين اوصاف به بيان هفت وصف ديگر مى‌پردازد كه رابطه نزديكى با مسئله حركت دارد، مى‌فرمايد: «آرى! او خداوندى كه نه تغيير در ذات او راه دارد و نه زوال و غروب و افول بر او رواست»؛ (الّذي لا يحول و لا يزول، و لا يجوز عليه الأفول).

تغيير و زوال و افول و غروب همه از عوارض موجودات امكانيه و محدود و ناقص است و اين اوصاف براى او متصوّر نيست.

آن‌گاه مى‌فرمايد: «كسى را نزد او تا خود مولود ديگرى باشد و از كسى زاده نشد تا محدود به حدودى گردد، برتر از آن است كه فرزندانى برگزيند و پاكتر از آن است كه تصور آميزش با زنان درباره او رود»؛ (لم يلد فيكون مولودا، و لم يولد فيصير محدودا. جلّ عن اتّخاذ الأبناء، و طهر عن ملامسة النّساء).

بى‌شك همه اين امور، زادن و زاييده شدن و صاحب زن و فرزند شدن از عوارض موجودات جسمانى است و خداوند سبحان نه جسم است و نه عوارض جسمانى دارد، اضافه بر اين، اين امور هم نشانه حدوث است و هم نياز، و او نه حادث است و نه نيازمند.

جمله‌ «لم يلد فيكون مولودا» اشاره به وضع متعارف موجودات زنده است كه از يك سو متولّد از ديگرى مى‌شوند و از سوى ديگر فرزندانى از آنها متولد مى‌شود، بنابراين نقض و ايراد در مورد حضرت آدم كه او صاحب فرزند شد ولى خودش از كسى متولد نشد وارد نمى‌شود، زيرا آدم فردى استثنايى بود، به علاوه اگر آدم متولد از انسانى نشد متولد از خاك شد كه اين خود نوعى ولادت است.