پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧١١ - شرح و تفسير ويژگىهاى مهم قرآن

اين سخن، پيامى براى همه مفسّران قرآن دارد كه هرگز تصوّر نكنند آنچه را از قرآن استفاده كرده‌اند آخرين سخن است و نكته تازه و جديدى ماوراى آن نيست.

در حديث ديگرى از امام صادق عليه السّلام مى‌خوانيم: «كه در پاسخ اين سؤال كه چرا قرآن هرگز كهنه نمى‌شود؟ فرمود: زيرا خداوند او را براى زمان خاص و گروه معيّنى قرار نداده است»: «فهو في كلّ زمان جديد و عند كلّ قوم غضّ إلى يوم القيامة؛ قرآن در زمانى نو است و نزد هرقوم و ملّتى تا روز قيامت تازه و پرطراوت است». [١]

در نهمين و دهمين و يازدهمين امتياز، اشاره به روشن بودن راه قرآن و تضمين هدايت پويندگان اين راه است: نه مسافرانش گمراه مى‌شوند، نه نشانه‌هايش بر رهروان پوشيده مى‌ماند و نه منزلگاه‌هاى مطمئنّش بر كسى مخفى خواهد بود.

سپس امام در ادامه اين اوصاف والاى قرآن به پنج وصف هماهنگ ديگر قرآن اشاره كرده، مى‌فرمايد: «خداوند آن را فرونشاننده عطش دانشمندان، بهار دلهاى فقيهان و جادّه‌هاى وسيع صالحان قرار داده است. دارويى است كه با بهره‌گيرى از آن اثرى از بيمارى باقى نمى‌ماند و نورى است كه ظلمتى با آن نخواهد بود»؛ (جعله اللّه ريّا [٢] لعطش العلماء، و ربيعا لقلوب الفقهاء، و محاجّ‌ [٣] لطرق الصّلحاء، و دواء ليس بعده داء، و نورا ليس معه ظلمة).

اينكه در جمله اوّل مى‌فرمايد: «خداوند قرآن را سبب فرونشاندن عطش دانشمندان قرار داده» اشاره به اين است كه هردانشمندى تشنه علم بيشتر است، زيرا طعم علم و دانش را چشيده است و چون علوم و دانش‌هاى قرآن مجيد بسيار گسترده و نامحدود است، دانشمندان مى‌توانند با آن عطش علمى خود را فروبنشانند.

در كلمات قصار امام عليه السّلام در نهج البلاغه نيز آمده است: «منهومان لا يشبعان؛ طالب‌

[١]. بحار الانوار، ج ١٧، ص ٢١٣، ح ١٨.

[٢]. «رىّ» (با كسر راء و فتح آن) به معناى سيراب شدن است.

[٣]. «محاجّ» جمع «محجّه» به معناى راه روشن و وسيع است.