پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٢ - نه وصف مهم ديگر

فوق العاده، و منافع گسترده، سعى و كوشش فراوان، پرهيز از مناطق آلوده، استفاده از غذاى پاك و بهره گرفتن از دسترنج خود باشد. [١] اضافه بر اين زنبور عسل هم شهدى را كه توليد مى‌كند بسيار پرفائده است و هم انبارى را كه از موم مى‌سازد كارآيى بسيار دارد و هم با گردش روى گلها سبب گردافشانى و بارورى انواع گياهان مى‌شود و حتى نيش او نيز كه وسيله‌اى دفاعى در برابر دشمن است براى درمان بعضى از بيمارى‌ها مفيد است.

واژه خير و شر مفهوم بسيار گسترده‌اى دارد كه همه نيكيهاى مادّى و معنوى و همه شرور مادى و معنوى را شامل مى‌شود.

جمله‌ «إن كان في الغافلين ...» اشاره به اين است كه او در ميان افراد غافل و بى‌خبر، هم‌رنگ جماعت نمى‌شود و همچنان به ياد خدا و روز قيامت مشغول است و در ميان ذاكران از جمع آنها عقب نمى‌ماند و غفلت دامن او را نخواهد گرفت.

سپس امام عليه السّلام اشاره به سه وصف مهم ديگر كه از كرامات پرهيزگاران است كرده، مى‌فرمايد: «كسى را كه به او ستم كرده (و پشيمان است) مى‌بخشد و به آن كس كه محرومش ساخته عطا مى‌كند و به كسى كه پيوندش را با وى قطع كرده است، مى‌پيوندد»؛ (يعفو عمّن ظلمه، و يعطي من حرمه، و يصل من قطعه).

گاه انسان در برابر بديهاى ديگران مقابله به مثل مى‌كند كه غالبا زاييده خوى انتقامجويى است؛ ولى گاه مقابله به ضدّ مى‌كند كه اين روش اولياء الله و پرهيزگاران است؛ از ظلم ظالمان مى‌گذرد در حالى كه قدرت انتقامجويى دارد و اين نوعى شجاعت است و چون از موضع قدرت انجام مى‌شود تسليم در برابر ظلم نيست و در برابر كسانى كه او را هنگامى محروم ساخته‌اند عكس العملش بخشش به هنگام نياز آنهاست كه اين دليل بر سخاوت است. با آنهايى كه از وى قهر كرده‌اند آشتى مى‌كند و آنها را مشمول كمك‌هاى خود مى‌سازد و اين هم شجاعت است و هم سخاوت.

در حديثى از امام زين العابدين عليه السّلام مى‌خوانيم كه فرمود: «روز قيامت كه مى‌شود ندا

[١]. بحار الانوار، جلد ٦١، صفحه ٢٣٨.