پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٠ - نه وصف مهم ديگر

معبود را بيشتر درك كند در برابر او خاضع‌تر مى‌شود.

قانع بودن پرهيزگاران نتيجه بينش آنها به مواهب مادى و زرق‌وبرق دنياست. و چون آن را ناپايدار و فانى مى‌بينند خود را براى وصول به آن به خطر نمى‌افكند و به مقدار لازم قناعت مى‌كنند.

اندك بودن خوراك آنها بدين جهت است كه مى‌دانند پرخورى، علاوه بر اينكه سبب انواع بيماريهاست، حال عبادت و راز و نياز با خدا را از بين مى‌برد. افزون بر اين، آنها را از ياد مستمندان غافل مى‌سازد. در حديثى در غرر الحكم از كلمات مولا مى‌خوانيم: «من اقتصد فى أكله كثرت صحّته و صلحت فكرته؛ كسى كه ميانه‌روى در خوردن را پيشه كند، سلامتى او افزون و فكرش به صلاح و درستى مى‌گرايد».

جمله‌ «سهلا أمره» اشاره به اين است كه هم در مورد كارهاى شخصى خود آسان مى‌گيرد و هم در برابر مردم سهل المؤونه است. كسانى را مى‌بينيم كه براى يك مسافرت و يا حتى يك مهمانى چه تكلّفاتى قائل مى‌شوند و عذاب اليم براى خود فراهم مى‌سازند و يا در برابر مردم براى اندك حقّى ماهها و سالها به كشمكش ادامه مى‌دهند، در حالى كه آسان‌گيران هم در زندگى شخصى راحتند و هم در روابطشان با ساير مردم.

تعبير به‌ «حريزا دينه» اشاره به اين است كه او بيش از هرچيز به حفظ ايمان و عقيده و اصول مكتب خود اهميّت مى‌دهد و آن را در برابر مال و مقام و شهوت، قربانى نمى‌كنند. جمله‌ «ميّتة شهوته» به اين معنا نيست كه آنها خالى از هرگونه شهواتى هستند، بلكه شهوت آنها در كنترل عقل و ايمانشان است، همان تعبير جالبى كه قرآن درباره يوسف دارد: «وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى‌ بُرْهانَ رَبِّهِ» [١]

و اما جمله‌ «مكظوما غيظه» بعد از صفات گذشته، اشاره به اين است كه حفظ دين و انجام مسئوليتها، گاه سبب عكس العملهاى ناروايى از سوى جاهلان مى‌شود كه آتش خشم را در دل پرهيزگاران برمى‌افروزد؛ ولى آنها بر نفس خويش مسلّطند و خشم خود را

[١]. يوسف، آيه ٢٤.