پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٥ - شرح و تفسير صفات والاى پرهيزكاران

بدترين مردم در پيشگاه خدا در روز قيامت كسى است كه مردم از شر او ترسان باشند». [١]

در وصف سوم مى‌فرمايد: جسم آنها نحيف است. البتّه نحيف نه به آن معنا كه امروز در فارسى ما از آن مى‌فهميم، بلكه به معناى لاغر است كه از يكسو نشانه زهد و پارسايى و روزه گرفتن و از سوى ديگر دلالت بر چابكى و آمادگى براى انجام وظايف الهى دارد.

در هرحال اين وصف مانند بعضى از اوصاف ديگر همواره استثنايى دارد كه بعضى از افرادى كه برحسب ساختمان جسمانى لاغر نيستند، در صف پرهيزكاران هستند.

در وصف چهارم اشاره به نيازهاى محدود آنها شده است؛ نه همچون دنياپرستان زراندوز كه مانند جهنم هرچه بيابند باز هم «هل من مزيد» مى‌گويند. به يقين روح قناعت و حاجات خفيف، انسان را از بسيارى از گناهان در امان مى‌دارد و فكر او را براى پيمودن راه حق راحت‌تر مى‌كند و همان‌گونه كه امام عليه السّلام در يكى از گفتارهاى كوتاه و پرمعنوى فرموده، سبكبار مى‌شوند و ملحق مى‌گردند. [٢]

در حديث ديگرى مى‌خوانيم: امام صادق عليه السّلام وارد حمام شد. صاحب حمام به آن حضرت عرض كرد: اجازه مى‌دهيد براى شما حمام را قرق كنيم. فرمود: «لا إنّ المؤمن خفيف المؤونة؛ نه، مؤمن خفيف المؤونة است (و زندگى ساده و بى‌تكلّفى دارد)». [٣]

در پنجمين وصف اشاره به مقام عفت آنها مى‌كند و روح آنها را عفيف مى‌شمارد، همان عفتى كه انسان را وادار به چشم‌پوشى از هوا و هوس و گناه مى‌كند و به تعبير ديگر هواپرستى و گناه در نظر آنها بى‌رنگ مى‌شود، به گونه‌اى كه از مشاهده صحنه‌هاى زشت و آلوده متنفر مى‌شوند.

در كلمات قصار نهج البلاغه مى‌فرمايد: «ما المجاهد الشّهيد في سبيل اللّه بأعظم اجرا ممّن قدر فعفّ؛ لكاد العفيف أن يكون ملكا من الملائكة؛ پاداش كسانى كه در

[١]. كنز العمال، جلد ٣، صفحه ٥٠٢، حديث شماره ٧٦١٣.

[٢]. نهج البلاغه، خطبه ٢١.

[٣]. وسائل الشيعة، جلد ١، صفحه ٣٨١، ابواب آداب دخول الحمام، باب ٢٢، حديث ٣.