پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٤ - شرح و تفسير

مى‌شنوند و پيام رهبران الهى را درك مى‌كنند.

و در چهارمين و پنجمين وصف مى‌فرمايد: تشنگان حق از سرچشمه حكمت سيراب مى‌شوند و تمام بى‌نيازى و سلامت را در آن مى‌يابند و به اين ترتيب چيزى از خير و بركت و سعادت و خوشبختى باقى نمى‌ماند، جز اين كه در حكمت و دانش نهفته است.

امام عليه السّلام در ادامه اين سخن، بحث جالب و گويايى درباره قرآن مجيد بيان مى‌كند كه به عقيده بعضى از شارحان نهج البلاغه جمله‌هاى مستأنفه‌اى است كه ارتباط آن با جمله‌هاى قبل، به خاطر جداسازى و گزينش سيّد رضى قطع شده است‌ [١]، ولى همان گونه كه مرحوم بحرانى در شرح خود بيان كرده، اين جمله‌ها بى ارتباط با بحث سابق نيست چرا كه يكى از سرچشمه‌هاى مهم حكمت را كه قرآن مجيد مى‌باشد بيان فرموده، يا به تعبير ديگر انگشت روى مصداق كامل حكمت گذارده، و جالب اين كه اوصافى را كه براى قرآن بيان مى‌كند شبيه اوصافى است كه در جمله‌هاى بالا براى حكمت بيان فرمود.

به هر حال مى‌فرمايد: «اين كتاب خداست كه به وسيله آن (حقايق را) مى‌بينيد، و با آن سخن مى‌گوييد، و به وسيله آن مى‌شنويد، بخشى از آن از بخشى ديگر سخن مى‌گويد (و متشابهات در پرتو محكمات تفسير مى‌شود) و بعضى گواه بعض ديگر است (و يكديگر را تأييد مى‌كنند) آنچه درباره خدا مى‌گويد هماهنگ است (و اختلافى در آن نيست) و كسى را كه همنشين اوست از خدا جدا نمى‌سازد». (كتاب اللّه‌ [٢] تبصرون به، و تنطقون به، و تسمعون به،

[١] اين احتمال را «ابن ابى الحديد» و «مرحوم شارح خويى» و «محمّد عبده» برگزيده‌اند.

[٢] «كتاب اللّه» در اين جا خبر مبتداى محذوف است و در اصل «هذا كتاب اللّه» بوده است.

بعضى نيز احتمال داده‌اند كه خبر دوّم براى «ذلك» و يا عطف بيان براى خبر «ذلك» بوده باشد ولى اين دو احتمال بسيار بعيد است.