پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٥ - شرح و تفسير

و ينطق بعضه ببعض، و يشهد بعضه على بعض، و لا يختلف في اللّه، و لا يخالف بصاحبه عن اللّه).

اين اوصاف هفتگانه كه امام عليه السّلام درباره قرآن بيان فرموده از جهاتى شبيه اوصاف پنجگانه‌اى است كه براى حكمت به طور كلى بيان فرموده است.

جالب اين كه در بسيارى از آيات قرآن مجيد كتاب و حكمت در كنار هم قرار گرفته‌اند [١] كه نشان مى‌دهد رابطه تنگاتنگى در ميان آنهاست و پيامبران الهى در سايه اين دو (كتاب و حكمت پيش مى‌رفتند).

به هر حال اوصافى كه براى قرآن در اين عبارات آمده كه مايه بينايى و شنوايى و سخن گفتن به حق است در آيات قرآن نيز به بعضى از آنها اشاره شده آن جا كه مى‌فرمايد: « «قَدْ جاءَكُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ»؛ آياتى كه باعث بصيرت شما مى‌شود از سوى خداوند به سراغ شما آمد» [٢].

بى‌شك آن قدر آيات الهى و نشانه‌هاى حق، در قرآن مجيد وارد شده كه انسان به كمك آن مى‌تواند جمال حق را ببيند و با زبان گويا از آن دفاع كند و پيام خدا را از لابه‌لاى آن بشنود.

جمله «ينطق بعضه ببعض» با جمله: «يشهد بعضه على بعض» تفاوت روشنى دارد، زيرا در جمله نخست سخن از اين است كه آيات قرآن يكديگر را تفسير مى‌كند و متشابهات در پرتو محكمات تبيين مى‌شود، ولى جمله دوّم مى‌گويد آيات قرآن با يكديگر هماهنگ است و هر كدام ديگرى را تقويت مى‌كند و بر آن گواهى مى‌دهد.

جمله «و لا يختلف في اللّه» اشاره به اين است كه قرآن مجيد در بيان‌

[١] رجوع شود به بقره، آيات ١٢٩، ١٥١، ٢٣١ و آل عمران، آيات ٤٨، ٨١ و ...

[٢] انعام، آيه ١٠٤.