پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٠ - شرح و تفسير تضادّ نعمتهاى دنيا

بعد از رفتن ريشه بقايى دارد؟!

شرح و تفسير تضادّ نعمتهاى دنيا

در اين بخش از خطبه امام عليه السّلام به ناپايدارى دنيا و آفاتى كه از هر سو انسان را تهديد مى‌كند اشاره مى‌فرمايد؛ و در سه جمله كوتاه و پر معنا، بخش عمده اين آفات منعكس شده، مى‌فرمايد: «اى مردم! شما در اين جهان هدفى هستيد كه تيرهاى مرگ يكى بعد از ديگرى به سوى شما پرتاب مى‌شود، همراه هر جرعه‌اى، بيم گلوگير شدن است، و با هر لقمه‌اى امكان گرفتن راه نفس، به هيچ نعمتى از دنيا نمى‌رسيد جز اين كه نعمت ديگرى را از دست مى‌دهيد!» (أيّها النّاس، إنّما أنتم في هذه الدّنيا غرض‌ [١] تنتضل فيه المنايا، مع كلّ جرعة شرق‌ [٢]، و في كلّ أكلة غصص‌ [٣]! لا تنالون منها نعمة إلّا بفراق أخرى).

از يكسو اشاره به آفات مرگزا، اعم از فردى مانند انواع بيماريها، حمله حيوانات، درگير شدن با افراد شرور، سقوط از بلندى و مانند آن و آفات جمعى مانند زلزله‌ها، سيلها، قحطيها و جنگها مى‌كند.

و از سوى ديگر همراه بودن هر نعمتى با نقمت، و هر پيروزى با مشكلات را ياد آور مى‌شود، كه ساده‌ترين آن همان است كه امام عليه السّلام در عبارت خود بيان فرموده و آن اين كه: همان زمان كه انسان آب گوارايى را مى‌نوشد، ممكن است در مجراى تنفس او وارد شود، و او را خفه كند، و در همان هنگام كه غذاى‌

[١] «غرض» به معنى چيزى است كه به سوى آن تيراندازى مى‌كنند و به فارسى به آن «هدف» مى‌گويند.

[٢] «شرق» معنى مصدرى دارد به معنى گلوگير شدن با آب است.

[٣] «غصص» آن نيز معنى مصدرى دارد و به معنى گلوگير شدن با غذاست.