پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٥ - نكته ماجراى غمانگيز حكمين!

حكميّت را بر امام عليه السّلام تحميل كرده‌اند و امام عليه السّلام از اين تحميل سخت ناراحت بود، اين دو چگونه با هم سازگار است؟

در پاسخ اين سؤال، بايد گفت: امام هرگز مخالف مسأله حكميّت نبود، امام عليه السّلام در واقع بر دو نكته پافشارى داشت: نخست اين كه: بلند كردن قرآنها بر سر نيزه‌ها تنها مكر و فريب و توطئه براى جلوگيرى از پيروزى لشكر امام عليه السّلام در آخرين لحظات و ايجاد اختلاف و نفاق در لشكر امام عليه السّلام بود و گر نه شاميان هرگز آماده پذيرش حكميّت قرآن نبودند و به تعبير امام عليه السّلام نه اهل دين بودند و نه اهل قرآن‌ [١].

ديگر اين كه امام عليه السّلام با انتخاب فرد نادان و بى‌خبرى همچون «ابو موسى اشعرى» براى ارجاع به قرآن مخالف بود، بنابر اين هيچ گونه تضادّى ميان محتواى اين خطبه، و خطبه‌هاى ديگر نهج البلاغه نيست.

شاهد اين موضوع اين است كه: فرزند برومند امام عليه السّلام نيز در روز «عاشورا» طبق نقل مقاتل، قرآن را گرفت و بر سر گذارد و در برابر لشكر كوفه ايستاد و گفت: «يا قوم إنّ بيني و بينكم كتاب اللّه و سنّة جدّي رسول اللّه؛ اى قوم:

حاكم در ميان من و شما قرآن و سنّت جدّم رسول اللّه باشد» [٢].

نكته ماجراى غم‌انگيز حكمين!

مى‌دانيم هنگامى كه لشكر معاويه در جنگ «صفّين» در آستانه شكست‌

[١] همان گونه كه در آغاز همين خطبه در بحث سند خطبه آمد.

[٢] مسند الامام الشهيد، جلد ٢، صفحه ٤٣. اين سخن در اصل از مقتل الحسين مقرّم نقل شده و او هم از تذكرة الخواص ابن جوزى گرفته است (مقتل الحسين مقرّم، صفحه ٢٣٣).