پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٩ - نكته عاملان قتل به خونخواهى برخاستند!
«ابن ابى الحديد» درباره «زبير» مىنويسد: او به مردم مىگفت عثمان را بكشيد، دين و آيين شما را دگرگون ساخته به او گفتند: پسرت بر در خانه عثمان از او دفاع مىكند.
او گفت: من ناراحت نمىشوم اگر عثمان را بكشند هر چند قبل از او پسرم را بكشند، عثمان فردا مردارى است بر جاده [١].
آن دو تصور مىكردند اگر پاى عثمان از ميان برداشته شود، ممكن است خلافت به آنها رسد، ولى بعد از كشته شدن عثمان و بيعت پرشور مردم با على عليه السّلام ورق برگشت و اوضاع دگرگون شد و به گفته «عقاد» نويسنده معروف «مصرى» مردم حاضر نبودند با آن دو بيعت كنند؛ چرا كه وضع آنها با عثمان چندان تفاوت نداشت [٢].
«عايشه» از منتقدين معروف عثمان بود [٣]، ولى بعد از بيعت مردم با امام امير المؤمنين عليه السّلام هر سه نفر چرخش عظيمى كردند و طرفدار عثمان شدند و به خونخواهى او برخاستند، در عالم سياست بازان حرفهاى از اين چرخشها فراوان ديده شده است و سرانجام هر سه به عاقبت شوم فتنهانگيزيهاى خود گرفتار شدند؛ «طلحه» و «زبير» شكست خوردند و كشته شدند و «عايشه» با شرمندگى به «مدينه» برگشت و در گوشه خانه نشست.
ما درباره «طلحه» و «زبير» و ماجراهاى جنگ «جمل» و كارهاى ناپخته «عايشه» در مجلدات پيشين همين شرح، به اندازه كافى بحث كرديم [٤].
[١] ابن ابى الحديد، جلد ٩، صفحه ٣٦.
[٢] في ظلال نهج البلاغه، جلد ٢، صفحه ٢٩٤.
[٣] كامل ابن اثير، جلد ٣، صفحه ٢٠٦ و تاريخ طبرى، جلد ٣ صفحه ٤٧٧.
[٤] جلد ١، شرح خطبه سيزدهم، جلد ٢، شرح خطبههاى سىام و سى و يكم و جلد ٣، صفحه ٢٠٩- ٣٠١.