پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٦ - شرح و تفسير فاصله حق و باطل چهار انگشت است!

سابق بوده، كه مرحوم «سيّد رضى» آن را از هم جدا نموده، و به طور مستقل ذكر كرده است. در واقع هدف از هر دو، يك چيز است، و آن حفظ آبروى مسلمين و كمك به خوش بينى و اعتماد مردم به يكديگر و پرهيز از آثار سوء غيبت و عيب‌جويى است.

در خطبه قبل امام عليه السّلام طرق پيشگيرى از غيبت را بيان فرمود، و در اين خطبه سعى مى‌فرمايد آثار محرّب غيبت را كم كند، و يا از ميان ببرد.

نخست مى‌فرمايد: «اى مردم! هر كس از برادر مسلمانش استوارى در دين و درستى روش را مشاهده كند، بايد به سخنانى كه اين و آن در نكوهش او مى‌گويند گوش فرا ندهد» (أيّها النّاس، من عرف من أخيه وثيقة دين و سداد [١] طريق، فلا يسمعنّ فيه أقاويل الرّجال).

در حقيقت امام عليه السّلام در اين بخش كوتاه از خطبه، از طرق مختلفى آثار سوء غيبت را در شنونده خنثى مى‌كند، و نخستين طريق آن همان است كه در عبارت بالا آمده است؛ زيرا انسان هنگامى كه كسى را به حسن سابقه و تقواى الهى شناخته باشد، بايد اطمينان پيدا كند اگر چيز خلافى درباره او مى‌گويند، اشتباه است، زيرا هميشه موارد مشكوك را بر موارد معلوم حمل مى‌كنند، و به تعبير مشهور «الظّن يلحق الشي‌ء بالأعمّ الأغلب».

البتّه مفهوم اين سخن آن نيست كه غيبت و عيب‌جويى، افراد را درباره كسانى كه سابقه آن را نداريم، بپذيريم، بلكه هدف تأكيد بيشتر در مورد افراد

[١] «سداد» به معنى گفتار و عمل صحيح است اين واژه‌گاه به معنى مصدرى و گاه اسم مصدرى به كار رفته و به نظر مى‌رسد با مادّه «سدّ» كه به معنى ديوارهاى محكمى است كه در برابر سيلاب و مانند آن مى‌بندند از نظر مفهوم قرابت دارد زيرا سخنان حق و درست داراى استحكام خاصى است.