پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٥ - در اين جا ذكر چند مطلب لازم به نظر مىرسد
عمر امام حسن عسكرى عليه السّلام و مقارن با ميلاد مسعود حضرت مهدى صاحب الزمان (عج) بود.
شورش «صاحب زنج» و فتنه او هر چند در ظاهر به عنوان حمايت از بردگان و محرومان اجتماع بود ولى در عمل از اين هدف منحرف شد، ويرانىهاى عظيمى به بار آورد و خونهاى بى گناهان زيادى را بر خاك ريخت و به گفته «مسعودى» در «مروج الذهب» [١] پانصد هزار نفر از زن و مرد و كودك را به خاك و خون كشيد و اين كمترين عددى است كه درباره كشتههاى او نوشتهاند و به گفته بعضى از مؤرّخان هنگامى كه دو سال بعد از قيامش وارد «بصره» شد «مسجد جامع» و خانههاى زيادى را به آتش كشيد و حتّى چهارپايان در آتش سوختند و حريق تمام «بصره» را فرا گرفت و در كوچههاى «بصره» جوى خون جارى شد [٢].
٤- «صاحب زنج» با تمام نقاط ضعف و منفى كه داشت داراى نقاط مثبتى از جمله خط خوب و آگاهى به علم نحو و نجوم بود و اشعارى از او نقل شده كه نشان مىدهد از ذوق شعرى بالايى بر خوردار بوده از جمله اشعار زير است:
|
لهف نفسي على قصور ببغدا |
د، و ما قد حوته كلّ عاص |
|
|
و خمور هناك تشرب جهرا |
و رجال على المعاصي حراص |
|
|
لست بابن الفواطم الغرّ إن لم |
أجل الخيل حول تلك العراص |
|
|
رأيت المقام على الإقتصاد |
فثوعا به ذلّة في العباد [٣] |