پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠٩ - شرح و تفسير وصيّت نامه كوتاه و پر محتوا

رضاى او نطلبد و هواى نفس و شيطان را بر وجود خود حاكم نسازد، و تعليمات پيغمبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله را در تمام زمينه‌ها اجرا كند، به يقين خوشبخت و سعادتمند است.

به همين دليل امام عليه السّلام اين دو را تشبيه به دو ستون خيمه كرده است كه تا بر پا هستند، خيمه پناهگاهى است در برابر سوز گرما و سرما و حافظى است در مقابل بسيارى از خطرات، و نيز تشبيه به دو چراغ فروزان كرده، كه در دو طرف انسان باشد، و تمام محيط و مسير را روشن سازد، بديهى است با وجود اين دو چراغ روشن، گمراهى نخواهد بود.

و لذا در ادامه آن فرموده است: اگر به اين دو دستور عمل كنيد، هيچ مذمت و نكوهشى نخواهيد داشت، و كمبودى در دين و ايمان و زندگى شما نخواهد بود، ولى آن را مشروط به اين مى‌كند كه در ادامه راه نيز منحرف نشويد و در همان مسير توحيد و عمل به سنّت باقى بمانيد.

در واقع تمام اصول و فروع اسلام در اين دو جمله جمع است: «توحيد» شامل تمام اصول اعتقادى مى‌شود و «حفظ سنّت» پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شامل تمام دستورات عملى و اخلاقى، و اگر مى‌فرمايد: با اقامه اين دو اصل ملامتى بر شما نيست به همين دليل است.

و از آن جا كه ممكن است اقامه توحيد و سنّت پيامبر در تمام ابعادش براى همگان ميسّر نباشد چرا كه توان فكرى و جسمى همگان يكسان نيست به دنبال اين سخن چنين مى‌افزايد: «هر كس به اندازه تواناييش وظيفه دارد، و به جاهلان تخفيف داده شده است» (حمّل كلّ امرى‌ء منكم مجهوده، و خفّف عن الجهلة).

اين همان چيزى است كه در آيات و روايات كرارا به آن اشاره شده است؛