پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٥ - شرح و تفسير ويژگى حضرت مهدى عليه السّلام

بخش اوّل‌

يعطف الهوى على الهدى، إذا عطفوا الهدى على الهوى، و يعطف الرّأي على القرآن إذا عطفوا القرآن على الرّأي.

ترجمه‌

او خواسته‌هاى دل را پيرو هدايت قرار مى‌دهد در زمانى كه مردم هدايت را پيرو خواسته‌هاى دل قرار داده‌اند، و رأى و فكر خود را پيرو قرآن مى‌سازد در آن زمان كه مردم قرآن را تابع فكر خود قرار مى‌دهند.

شرح و تفسير: ويژگى حضرت مهدى عليه السّلام‌

همان گونه كه در بالا اشاره شد اين خطبه از حوادث آينده پيش‌گويى مى‌كند، و به سه حادثه مهم اشاره مى‌نمايد كه نخستين آن را غالب شارحان نهج البلاغه اشاره به حضرت مهدى عليه السّلام مى‌دانند؛ زيرا مى‌فرمايد: «او خواسته‌هاى دل را پيرو هدايت قرار مى‌دهد در زمانى كه مردم هدايت را پيرو خواسته‌هاى دل قرار داده‌اند، و رأى و فكر را پيرو قرآن مى‌سازد در آن زمان كه مردم قرآن را تابع فكر خود قرار مى‌دهند» (يعطف‌ [١] الهوى على الهدى، إذا

[١] «يعطف» از مادّه «عطف» (بر وزن فتح) به معنى تمايل پيدا كردن يا مايل ساختن به چيزى است.

اين واژه گاهى به صورت متعدى بكار مى‌رود كه به معنى مايل ساختن است و گاه با «إلى» متعدى مى‌شود كه به معنى مايل شدن به چيزى است و گاه با «على» متعدى مى‌شود كه به معنى بازگشت به چيزى است و گاه با «عن» كه به معنى انصراف از چيزى است.