پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٥ - ترجمه

انسانى و الهى خود را به دست فراموشى مى‌سپارند.

سپس در ادامه اين سخن مى‌فرمايد: «با اين كه به خدا سوگند! آن چنان (در اين موضوع براى مردم) شك و ترديد حاصل شده و با يقين به هم آميخته كه گويى آنچه تضمين شده (يعنى تحصيل رزق) بر شما فرض شده، و آنچه واجب گرديده (يعنى انجام اوامر الهى) از شما برداشته شده است» (مع أنّه و اللّه لقد اعترض الشّك، و دخل‌ [١] اليقين، حتّى كأنّ الّذي ضمن لكم قد فرض عليكم، و كأنّ الّذي قد فرض عليكم قد وضع عنكم).

آنچه در عبارت بالا آمده شبيه چيزى است كه مولا امير مؤمنان على عليه السّلام در مقايسه طلب علم و طلب مال بيان فرموده. در حديثى از آن حضرت مى‌خوانيم: «ايّها النّاس اعلموا أنّ كمال الدّين طلب العلم و العمل به، ألا و إنّ طلب العلم أوجب عليكم من طلب المال إنّ المال مقسوم مضمون لكم قد قسّمه عادل بينكم و ضمنه و سيفي لكم و العلم مخزون عند أهله و قد امرتم بطلبه من أهله فاطلبوه؛ اى مردم! بدانيد، كمال دين فراگرفتن دانش و عمل به آن است. آگاه باشيد! دانش آموختن، از طلب مال، بر شما واجب‌تر است، چرا كه مال تقسيم و براى شما تضمين شده و خداوند عادل آن را در ميان شما قسمت كرده و ضمانت فرموده و به زودى براى شما وفا مى‌كند، ولى علم، به اهلش سپرده شده و شما مأمور شده‌ايد، از اهلش آن را فراگيريد پس لازم است آن را طلب كنيد» [٢].

شك نيست كه منظور از عبارات فوق اين نيست كه مردم فعاليت‌هاى مثبت‌

[١] «دخل» از مادّه «دخل» در اين گونه موارد به معنى فاسد شدن داخل چيزى است و (دخل بر وزن دغل) به معنى امور فاسدى است كه در درون انسان داخل مى‌شود و عقل يا جسم او را آسيب مى‌رساند و گاه واژه مدخول، به افراد ديوانه يا سبك مغز اطلاق مى‌گردد.

[٢] اصول كافى، جلد ١، صفحه ٣٠.