پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٦ - شرح و تفسير گذرگاهى به نام دنيا

نكته نتيجه خطبه‌

امام عليه السّلام در اين خطبه به نكته‌هاى مهمّى اشاره مى‌كند كه به طور خلاصه چنين است:

١- در آغاز خطبه همه را توجه به حضور خداوند در همه جا و آگاهى او از اسرار درون وجود انسان جلب مى‌كند، تا همگان مراقب اعمال خويش باشند.

٢- گواهى حقيقى بر وحدانيّت حق و نبوت پيامبر را آن آگاهى مى‌شمرد كه درون و برون با هم هماهنگ باشد و از هر گونه نفاق و دو رويى جدا گردد.

٣- توجه همگان را به نزديك بودن مرگ و كوچ از دنيا كه سبب بيدارى و آگاهى است جلب مى‌كند.

٤- مخاطبان خود را به مطالعه تاريخ گذشتگان در كتابها و در آثارى كه از آنها در شهرها و بيابانها باقى مانده، دعوت مى‌نمايد، تا بدانند هر كه باشند و به هر جا برسند سرانجام چنين سرنوشتى را دارند.

٥- به دنبال اين اندرزها همه را به تقوا فرا مى‌خواند، همان تقوايى كه در درون قلب انسان جاى گيرد و آثارش در تمام اعمال او ظاهر شود.

٦- اين نكته را به همه مخاطبان ياد آور مى‌شود كه بهشت را بى حساب و كتاب به كسى نمى‌دهند، به بها مى‌دهند، به بهانه، نمى‌دهند.

٧- سرانجام اين نكته مهم را ياد آور مى‌شود كه دنيا گذرگاهى است نه جايگاه اقامت، بازار تجارتى است كه بايد همه از آن زاد و توشه بر گيرند و در هر زمان آماده رحيل و حركت باشند.