پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٤ - شرح و تفسير شكرانه قدرت!

شرح و تفسير شكرانه قدرت!

اين كلام خواه در آستانه جنگ «صفّين» از سوى امام عليه السّلام ايراد شده باشد، همان گونه كه در بالا اشاره شد، يا به گفته بعضى از محققان در آستانه جنگ «جمل» بعد از سر و صداهاى لشكر «عايشه»، و يا در هر دو ايراد شده باشد- چرا كه تناسب با هر نبردى دارد- در هر حال مشتمل بر نكات مهمى است كه سه نكته آن در اين بخش از خطبه آمده است.

نخست، لزوم هماهنگى در ميان نفرات لشكر، به گونه‌اى كه قويترها از ضعيفترها حمايت كنند تا ضايعات به حدّ اقل برسد. مى‌فرمايد: «هر كدام از شما كه در صحنه جنگ قوت قلب بيشترى در خود احساس مى‌كند و در بعضى از برادرانش ضعف و سستى مى‌بيند بايد به شكرانه برترى و شجاعتى كه خدا به او بخشيده است، از وى دفاع و حمايت كند، آن گونه كه از خود دفاع مى‌كند» (و أيّ امرى‌ء منكم أحسّ من نفسه رباطة جأش‌ [١] عند اللّقاء. و رأى من أحد من إخوانه فشلا فليذبّ عن أخيه بفضل نجدته‌ [٢] الّتي فضّل بها عليه كما يذبّ عن نفسه).

سپس اضافه مى‌فرمايد: «زيرا اگر خدا مى‌خواست او را همانند برادرش ضعيف قرار مى‌داد» (فلو شاء اللّه لجعله مثله).

حال كه قوّت و قدرت به او بخشيده بايد شكر آن را ادا كند.

[١] «رباطه» از «ربط» به معنى محكم بستن چيزى است و «جأش» (بر وزن عرش) به معنى قلب و سينه است و هنگامى كه اين دو واژه با هم استعمال مى‌شود به معنى قوت قلب و شجاعت مى‌باشد.

[٢] «نجدة» به معنى شجاعت از «نجد» (بر وزن مجد) به معنى غلبه گرفته شده است.