پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٧ - شرح و تفسير باورهاى پربار!

بدكاران را مشاهده مى‌كند ايمانى خالص از هر گونه شائبه شرك، و يقينى پاك از آلودگى به شك.

آرى يقين مراتبى دارد: مرتبه اوّل، مرحله‌اى است كه انسان از طريق استدلال به آن راه مى‌يابد و آن را علم اليقين مى‌گويند.

مرحله دوّم، آن است كه انسان از طريق شهود به آن مى‌رسد گويى از دور با چشم خود انوار الهى را مشاهده مى‌كند و صحنه‌هاى قيامت را مى‌بيند و آن را عين اليقين مى‌گويند.

مرحله سوّم، كه مرحله نهايى است آن است كه گويى نزديك مى‌شود و همه چيز را لمس مى‌كند، انوار الهى اطراف او را احاطه مى‌نمايد و نسيم روح بخش بهشتى، روح او را نوازش مى‌كند و آتش سوزان دوزخ بر تنش اثر مى‌گذارد و آن را حقّ اليقين مى‌نامند، بنا بر اين منظور از جمله «عاين» و «وقف» همان مرحله نهايى ايمان و يقين است كه انسان بالمعاينه و از نزديك به مقام شهود مى‌رسد و در كنار آن قرار مى‌گيرد.

و سرانجام امام عليه السّلام به سراغ شهادت بر توحيد و نبوت مى‌رود و اين بخش از خطبه را با آن پايان مى‌دهد، مى‌فرمايد: «شهادت مى‌دهيم كه معبودى جز خداوند نيست، يگانه است و همتايى ندارد و محمّد صلّى اللّه عليه و آله بنده و فرستاده اوست، شهادتى كه سخن را بالا مى‌برد و عمل را به پيشگاه خدا و مرحله قبول مى‌رساند، شهادتى كه در هر ميزانى گذاشته شود سبك نخواهد بود و از هر ميزانى برگرفته شود سنگين نمى‌گردد» (و نشهد أن لا إله إلّا اللّه وحده لا شريك له، و أنّ محمّدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عبده و رسوله، شهادتين تصعدان القول، و ترفعان العمل. لا يخفّ ميزان توضعان فيه، و لا يثقل ميزان ترفعان عنه).