پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٩ - در اين جا چند سؤال مطرح است
در اين جا چند سؤال مطرح است:
١- چگونه از آيه شريفه استفاده مىشود كه اين علوم پنجگانه مخصوص خداست؟
٢- چگونه اين علوم مخصوص خداست حال آن كه پيغمبران و امامان گاه از نزول باران، فرزندانى كه در ارحامند و يا زمان و مكانى كه در آن از دنيا مىروند خبر دادهاند و حتى گاهى علوم امروز مىتواند آن را پيش بينى كند كه مثلا كى و در كجا باران مىبارد و جنين پسر است يا دختر؟
٣- چه تفاوتى ميان اين علوم پنجگانه و ساير امور پنهانى است كه غير خدا از آنها با خبر نيست؟
در پاسخ سؤال اوّل مىتوان گفت: جمله اوّل درباره قيامت به وضوح اختصاص علم آن را به خداوند بيان كرده و تقديم «عنده» بر «علم السّاعة» دلالت بر حصر دارد يعنى آگاهى بر قيام قيامت فقط مخصوص ذات اوست و جمله چهارم و پنجم نيز به وضوح دلالت بر حصر دارد چرا كه مىگويد هيچ كس نمىداند فردا چه انجام مىدهد و هيچ كس نمىداند در كدامين سرزمين مىميرد.
بنابر اين مورد دوّم و سوّم به مقتضاى وحدت سياق نيز جزو علوم اختصاصى خداوند مىباشد، روايات متعدّدى كه در تفسير آيه از معصومين عليهم السّلام نقل شده نيز گواه ديگرى بر اين معناست [١].
در پاسخ سوال دوّم توجه به اين نكته لازم است كه آگاهى بر اين امور پنجگانه به طور تفصيل مخصوص خداوند است هر چند ممكن است علم اجمالى براى معصومين عليهم السّلام يا بعضى اولياء اللّه حاصل شود، مثلا ممكن است
[١] در تفسير «نور الثقلين» حدّ اقل هفت روايت در ذيل آيه فوق در اين زمينه نقل شده است.