پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٤ - شرح و تفسير اندرزهاى پر ارزش

و در آيه ديگر مى‌فرمايد: « «خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُها سَبْعُونَ ذِراعاً فَاسْلُكُوهُ»؛ او را بگيريد و در بند و زنجيرش كنيد سپس او را در دوزخ بيفكنيد آن گاه او را با زنجيرى كه هفتاد ذراع است ببنديد» [١].

و در آيه ديگر مى‌خوانيم: « «مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى‌ مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ»؛ به دنبال او جهنم خواهد بود و از آب بدبوى متعفنى به او مى‌نوشانند» [٢].

به يقين، هر كس ايمان به آخرت و دادگاه عدل الهى و حتى گوشه‌اى از اين عذاب‌هاى دردناك و وحشتناك، داشته باشد هوا و هوس‌هاى خويش را كنترل مى‌كند، و از ظلم و ستم و هر گونه گناه پرهيز دارد، ولى آنها كه هيچ گونه ايمانى به آن حساب و كتاب و پاداش و كيفر ندارند دليلى ندارد كه هوس‌هاى خويش را كنترل كنند و دست از تعدّى به حقوق ديگران بردارند.

درست است كه «وجدان اخلاقى» ممكن است افرادى را تا حدى كنترل كند، ولى به يقين جنبه عمومى و همگانى ندارد و تأثير آن نيز محدود است، به علاوه اگر «نهال وجدان» با آب تعليمات انبيا، پرورش نيابد به زودى مى‌خشكد، يا پژمرده مى‌شود.

در پنجمين و آخرين اندرز، به نكته بسيار مهمى اشاره كرده مى‌فرمايد:

«آگاه باشيد نام نيكى كه خداوند پس از درگذشت انسان براى او در ميان مردم قرار مى‌دهد، بهتر از مالى است كه انسان آن را به ارث براى كسانى مى‌گذارد كه هرگز سپاسش را نمى‌گويند!» (ألا و إنّ اللّسان الصّالح يجعله اللّه تعالى للمرء في النّاس، خير له من المال يورثه من لا يحمده).

[١] حاقه، آيات ٣٠ تا ٣٢.

[٢] ابراهيم، آيه ١٦.