پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩٤ - شرح و تفسير در ظاهر متحدند و در باطن دشمن يكديگر!

(به يقين) براى هر ضلالتى، علتى است و براى هر پيمان شكنى، دستاويز و بهانه‌اى (هرگز فريب اين بهانه‌ها را نخوريد).

به خدا سوگند! من همچون كسى نخواهم بود كه صداى بر سر و سينه كوبيدن سوگواران و نداى خبر گزار مرگ را بشنود، و نزد گريه كنندگان حضور يابد، اما عبرت نگيرد (هرگز در برابر تحركات دشمن غافلگير نخواهم شد).

شرح و تفسير در ظاهر متحدند و در باطن دشمن يكديگر!

امام در بخش اوّل اين خطبه، اين حقيقت را براى مردم فاش مى‌كند كه «طلحه و زبير»- آتش افروزان جنگ «جمل»- انگيزه الهى ندارند، و جز دنيا طلبى و رسيدن به حكومت و قدرت، چيزى در سر نمى‌پرورانند و به همين دليل اگر آنها به پيروزى رسند، هر يك كوشش مى‌كند، ديگرى را از ميان بردارد، تا به تنهايى حكومت كند، مى‌فرمايد:

«هر يك از آن دو (طلحه و زبير) اميدوار است كه حكومت به دست او بيفتد و آن را به سوى خود مى‌كشد، نه به سوى رفيقش» (كلّ واحد منهما يرجو الأمر له، و يعطفه عليه دون صاحبه).

سپس به ذكر دليل آن پرداخته، مى‌افزايد: «آنها، نه به رشته‌اى (از رشته‌هاى محكم الهى) چنگ زده‌اند و نه به وسيله‌اى به او نزديك شده‌اند، بلكه هر يك بار كينه رفيقش را بر دوش مى‌كشد، و به زودى پرده از روى آن برداشته خواهد شد!» (لا يمتّان‌ [١] إلى اللّه بحبل، و لا يمدّان إليه بسبب. كلّ واحد

[١] «يمتّان» از مادّه «متّ» (بر وزن «خط») در اصل به معنى كشيدن طناب و مانند آن است و از آن جا كه اين امر سبب نزديك شدن دلو يا مانند آن مى‌شود اين واژه به معنى نزديك شدن و تقرّب جستن نيز آمده است و در خطبه بالا به همين معناست.