پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٩ - شرح و تفسير

نمى‌نشينم و) همواره با دو يا سه نفر يا كمتر و يا بيشتر از دوستان غذا مى‌خورم، امام صادق عليه السّلام فرمود: بخشش آنها بر تو از بخشش تو بر آنها بيشتر است. راوى تعجب مى‌كند و عرضه مى‌دارد: فدايت شوم من به آنها غذا مى‌دهم و به خانه خود دعوت مى‌كنم، با اين حال بخشش آنها بر من بيشتر است؟

امام عليه السّلام فرمود: آرى «إنّهم إذا دخلوا منزلك دخلوا بمغفرتك و مغفرة عيالك و إذا خرجوا من منزلك خرجوا بذنوبك و ذنوب عيالك؛ آنها هنگامى كه وارد منزل تو مى‌شوند آمرزش براى تو و خانواده‌ات را با خود مى‌آورند، و هنگامى كه بيرون مى‌روند گناهان تو و خانواده‌ات را بيرون مى‌برند» [١].

و از آن جا كه پرداخت حقوق واجبه و مستحبه و جبران خسارتها گاه بر نفس انسان سنگين است، امام عليه السّلام در ادامه سخن تأكيد بر صبر و شكيبايى مى‌كند، و مى‌فرمايد: «چنين كسى بايد براى رسيدن به پاداش الهى در برابر پرداخت حقوق (واجب و مستحب)، و همچنين مشكلات و حوادث دردناك، شكيبا باشد» (و ليصبر نفسه على الحقوق و النّوائب‌ [٢]، ابتغاء الثّواب).

بنابر اين تعبير به «حقوق»، شامل واجب و مستحب، هر دو مى‌شود و «نوائب» جمع «نائبه» به معنى حوادث دردناك است و در اين جا اشاره به تمام امورى مى‌شود كه خسارت مالى در بردارد، خواه از ناحيه ظلم ظالمان و حاكمان ستمكار باشد، يا حوادث غير منتظره‌اى كه در طول زندگى‌

[١] الكافى، جلد ٢، صفحه ٢٠١، حديث ٨.

[٢] «نوائب» جمع «نائبه» همان گونه كه در بالا گفته شد به معنى حوادث دردناك است كه براى انسان رخ مى‌دهد ولى بعضى از ارباب لغت آن را به معنى هر گونه حادثه تفسير كرده‌اند خواه خوب باشد خواه بد.