پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٢ - شرح و تفسير تضادّ نعمتهاى دنيا
نشسته است، اما جمله «لا تنالون منها ...» اشاره به اين است كه اگر آفتى هم در بين نباشد، نعمتهاى جهان با هم جمع نمىشوند، به يكى مىرسى از ديگرى جدا مىشوى.
در ادامه اين سخن امام عليه السّلام به شرح زيبايى از جمله قبل كه فرمود: به هر نعمتى برسى نعمت ديگرى را از دست مىدهى، پنج نمونه روشن را در پنج جمله بيان مىفرمايد. مىگويد: «هيچ كس از شما يك روز عمر نمىكند، مگر اين كه از مجموعه حيات وى روزى كاسته مىشود، و غذايى بر او افزوده نمىگردد، مگر اين كه از آن مقدار روزيى كه برايش تعيين شده به همان اندازه كم مىشود، هيچ اثرى از او زنده نمىشود، جز اين كه اثر ديگرى از او مىميرد، و چيزى براى او تازه نمىشود، مگر اين كه تازهاى از او كهنه مىگردد، و هيچ چيز براى او نمىرويد، جز اين كه چيزى از او درو مىشود» (و لا يعمّر معمّر منكم يوما من عمره إلّا بهدم آخر من أجله، و لا تجدّد له زيادة في أكله إلّا بنفاد ما قبلها من رزقه؛ و لا يحيا له أثر، إلّا مات له أثر؛ و لا يتجدّد له جديد إلّا بعد أن يخلق [١] له جديد؛ و لا تقوم له نابتة إلّا و تسقط منه محصودة [٢]).
آرى! هنگامى كه انسان طفل است، شادابى مخصوصى دارد، بعد كه به جوانى مىرسد، و نشاط جوانى در او زنده مىشود، شادابى طفوليّت از بين رفته است، و هنگامى كه در مرحله پيرى گام مىنهد، و وجود او مجموعهاى از تجارب و آگاهيها مىشود، نشاط جوانى را از دست داده است، همچنين خداوند نعمت فرزند به انسان مىدهد، اما چيزى نمىگذرد كه پدر را از دست مىدهد، دوستان
[١] «يخلق» از مادّه «خلوق» به معنى كهنه شدن است و «يخلق» از مادّه «خلق» به معنى آفريدن است و در جمله بالا معنى اوّل ارائه شده است.
[٢] «محصودة» از مادّه «حصد» و «حصاد» (بر وزن غصب) به معنى درو كردن گرفته شده و لذا «محصود» چيزى است كه درو شده است.