پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥١ - شرح و تفسير فتنهاى وحشتناك در پيش است

كابّ‌ [١] الدّنيا لوجهها، و قادرها بقدرها، و ناظرها بعينها).

اين سه جمله اشاره به بى‌ارزش بودن متاع دنيا در نظر امام عليه السّلام است گويى دنيا موجود زنده شرور و بى‌ارزشى است كه امام عليه السّلام او را به رو افكنده و ارزش ناچيزى براى آن قائل شده، و با چشم حقارت به آن نگريسته است.

اين تعبير شبيه تعبير مشهور ديگرى است كه از امام عليه السّلام در كلمات قصار نقل شده است آن جا كه مى‌فرمايد: «يا دنيا يا دنيا إليك عنّي أبي تعرّضت أم إليّ تشوّقت؟ لا حان حينك هيهات! غرّي غيري لا حاجة لي فيك قد طلّقتك ثلاثا لا رجعة فيها؛ اى دنيا! اى دنيا! از من دور شو! خود را به من عرضه مى‌كنى؟ و اشتياق به من نشان مى‌دهى؟ هرگز آن زمان كه تو مرا بفريبى فرا نرسد! هيهات! دور شو! ديگرى را فريب ده! من نيازى به تو ندارم تو را سه طلاقه كرده‌ام كه رجوعى به آن نيست» [٢].

تمام بدبختى دنياپرستان آن است كه دنيا را به طور صحيح ارزيابى نمى‌كنند و با چشم ديگر به آن مى‌نگرند و سر در پاى آن مى‌نهند و همه چيز خود را در راه آن قربانى مى‌كنند اما اين كه اين جمله چه ارتباطى با جمله‌هاى قبل درباره خطرات و فسادهاى «صاحب الزنج» مى‌تواند داشته باشد؟

شارحان معروف «نهج البلاغه» به توضيح اين مطلب نپرداخته‌اند، ولى ممكن است ارتباط از اين نظر باشد كه مردم «بصره» به خاطر دنياپرستى به آن روز افتادند، قصرها را آباد و خانه‌ها را پر زرق و برق و زندگى خود را مملوّ از اسراف و تبذير كردند در حالى كه بردگان زيادى در شهر آنها و در مزارع اطراف‌

[١] «كابّ» از مادّه «كبّ» (بر وزن حظ) در اصل به معنى افكندن چيزى به صورت بر روى زمين است.

[٢] كلمات قصار، ٧٧.